Bale Sanatının Tarihi Gelişimi

Bale Sanatının Tarihi Gelişimi

- in Kültür
94
0

Bir ya da birçok dansçı tarafından yorumlanan koreografi düzenlemesi. Lirik tiyatronun geliştirilmiş bir biçimi olan balenin gerçek kökeni, opera gibi, Rönesans dönemine dayanır.

TARİHÇE

Balenin kökleri, XV., XVI. ve XVII. yy’larda İtalya’da ve Fransa’da gerçekleştirilen halk kutlamalarına geçit törenlerine, maskeli balolara, tören alaylarına, şövalye gösterilerine dayanır. İtalya’da alegorik bir konu çevresinde dans, şiir, şarkı ve gelişmiş sahne efektlerinin kullanıldığı, baş rollerini maskeli, zengin kostümlü saraylı erkek ve çocukların üstlendiği, saatlerce, bazen günlerce süren büyük gösteriler biçiminde, balletto (ballo —dans ve ballare — dans etmekten) adıyla ortaya çıkmış, 1460’ta, Domenica da Piacenza, dans etmenin kurallarını toplayan ilk kitabı yazmıştır.

Fransız Saray Balesi

Fransız saray balesi. 1533’te Fransa kralı Henri II, Medici ailesinden Catherine de Medicis’yle evlenince, İtalyan “balletto”su Fransa’ya girdi ve “ballet” diye adlandırıldı. 1573’te ilk Fransız balesi olan Ballet de Polonais (müzik: Rolande de Lasus; şiir: Pierre de Ronsard; danslar: Balthazar de Beaujoyeux) sarayda sahneye kondu. Beaujoyeux, 1581’de başlıca yapıtı  Kraliçe’nin Komik Balesi) sundu.

Kendisi de saray balesinde balletde cour dansçılık yapan ve sanatçıları büyük ölçüde destekleyen Louis XIV, 1661’de L’Academie Royale de Dance’ı (Krallık Dans Akademisi) kurdurdu. Louis XIV’ün dans ustası Pierre Beauchamps, klasik bale tekniğindeki ayak duruşlarını bir sisteme bağladı, Moliere’le ve besteci Jean Baptiste Luly’yle işbirliği içinde birçok bale, diverti-mento ve komik baleler (arasına dans sahneleri serpiştirilmiş konuşmalı komedi) sahneledi. 1681’de profesyonel olarak bir balede dans eden ilk kadın olan LaFontaine’in de oynadığı Le Triomphe de l’Amour (Aşkın Zaferi), Beauchamps – Lully işbirliğinin başyapıtı oldu. Daha sonra Paris Operası’nda bale hızla gelişirken, bale tekniği terminolojisi de Fransızca oluştu.

Profesyonel balenin ortaya çıkışı.

baleXVIII. yy. başlarında bale, okullar, tiyatrolar, ödenekli yorumcular ve birbiriyle rekabet eden estetik hareketlerle bir mesleğe dönüştü. Marie Salle ve Marie Camargo adlı Fransız dansçıları, sahne kostümlerinde gerçekleştirdikleri reformla ve dans tekniklerinin zarifliğiyle büyük ün kazandılar. Jean Philippe Rameau’ysa, dönemin bale müziğine damgasını vurdu. Saray balesinin ortadan kalkmasından ve balenin saraydaki bale salonları yerine sahnelerde sunulmaya başlamasından sonra konusuz balenin yerini, pantomimin ağır bastığı, dramatik eylem gösterilerinin araştırıldığı “eylem balesi” aldı ve İngiltere’de John VVeaver, Viyana’da Franz Hilverding, İtalya’da Gaspardo Angiolini, Fransa’da Georges Noverre gibi koreograflar, bu yeni türü Avrupa’nın her köşesine ve Rusya’ya yaydılar. Noverre tek başına 150 bale yarattı ve İngiltere, Avusturya, İtalya ve Almanya’da çalıştı; Lettres sur la Dance et les Ballets (Dans ve Baleler Üstüne Mektup, 1760) adlı yapıtında, baleyle ilgili görüşlerini açıkladı. Bu arada sahnedeki eylemin anlatıcı gerçekçiliği, maskelerin ortadan kalkmasını, kostümlerin hafifletilmesini ve dönemin giyiniş biçimini yansıtmasını sağladı. İtalyan dans ustası Gaetano Vestris ve oğlu Auguste Vestris, XVIII. yy’ın ikinci yarısında Paris Opera’sında dönemin balesine damgalarını vurdular.

 

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir