Kültür

Aba Han, Abakan

Eşdeğer: 1. APA HAN 2. ABAKAN (ABAĞAN, ABIĞAN) HAN
Abakan boyunun ve Hakasların atası olarak kabul edilir. Altın Göl?de yaşadığına inanılır. Yağmur yağdırdığı ve Altayları koruduğu inanışı yaygındır. Bir söylentiye göre Abakan ırmağının adı, kıyısında yaşayan Aba Han (?Ayı Han?) adlı bir savaşçının atıyla birlikte bu nehrin sularında boğulması nedeniyle verilmiştir. Geçmişte Abakanların atalarının ve ongunlarının (totemlerinin) ayı olması ile bağlantılı bir yaklaşımdır. Ayı Hakaslarda kutsal ve soyundan gelinen bir hayvan olarak görülür. Hakaslar da Abakan Han?ın bu ırmağın kaynağında yaşadığını ve koruyuculuğunu yaptığını düşünürler. Abakan Han?ın atıyla ırmağın bir kıyısından diğer kıyısına atladığı anlatılır. Küçük Abakan ve Büyük Abakan ırmaklarının kavuştuğu yerde ayıya benzer biçimli kayalar bulunmaktadır. (Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt)
Abakan: (Ab/Ap/Ay/Av/Az). Sözcük anlamı Ayı Han veya ayı kanı demektir. Ayrıca bağlantısı bulunan ?abartmak? ve ?azmak? fiillerinde olduğu gibi bu kökten gelen sözcüklerde büyüklük ve şiddet içeriği bulunur. Abi (büyük erkek kardeş) ve Aba/Apa (baba, dede) manaları da yine bu isimle alakalıdır. Eski Moğolca ile Mançuca?da Aba ve Eski Türkçede ?ab? sözcükleri av, avlanmak manalarını da barındırır. Anadolu Türkçesinde Abakan sözcüğü cömert, şerefli, onurlu anlamlarına gelir.

Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı