Genel KültürHalk İnançlarıHalkbilimi

Abı Hayat Nedir Ne Demek Anlamı

Efsanelere göre, içene ölümsüzlük kazandıran su. Eski Mezopotamya’da Anadolu’da ve Yunanistan’da yaşamış birçok ulus böyle bir suyun varlığına inanmıştır.

Abı Hayat nedir, Abı Hayat ne demek sözlük anlamı nedir? Abı Hayat ne anlama gelir? Abıhayat içmiş, Abıhayat gibi, abıhayat çeşmesi hangi anlamlarda kullanılır

Abıhayat 1. Söylencelere göre, insana ölümsüzlük sağlayan su; bengisu “Efendi umma sen âb-ı hayâtı badeden hisse” (Nazif Hasan Dede, XIX. yy.).

2. Abıhayat gibi, ince, güzel söz; ferahlatan, canlılık veren içecek için kullanılır.

3. Abıhayat içmiş, ilerlemiş yaşına rağmen dinç görünen.

Abıhayat: insanı ölümsüzlüğe kavuşturduğuna inanılan pınar ırmak vb. türünde sular.

Birçok ulusun efsanelerinde değişik biçimlerde yer alır. Yunan mitolojisinde Tanrıça Thetis, Akhilleus’u ölümsüz kılmak için Styx ırmağında yıkamıştı. Roma’da Jüpiter’in su perisi Juventa’yı bir abıhayat çeşmesi haline getirmesiyle ilgili bir efsane vardı.

Ortaçağ Avrupa’sında gezgin şövalyelerin dünyayı dolaşarak abıhayat çeşmesini arayışları öykülerde anlatılır.

Kuran’da Kehf suresinde Hz. Musa’nın iki denizin birleştiği yerde pişirilmeye hazırlanan bir balığın suya düşünce canlandığı, aynı sudan içmiş olan Hızır’ın da ölümsüzlüğe eriştiği konu edinilir, İslam inancına göre Hızır ile birlikte İlyas’a da abıhayat, ölümsüzlük kazandırmıştır, inanışa göre bu iki peygamberden ilki karada, ikincisi denizde güç durumda kalanların yardımına koşarlar, İslam dünyasında zülkarneyn unvanıyla anılan Makedonya kralı İskender’in abıhayatı bulmak için karanlıklar ülkesine (Zulemat) yaptığı yolculuk, Nizaminin Iskendername’sinde, Ali Şir Nevainin Sedd-i iskenderisinde, Ahmedi, Ahmet Rıdvan vb.’nin mesnevilerinde anlatılmıştır. Bu yapıtlara göre abıhayatı bulmak için İskender’in yaptığı yolculuğa Hızır da katılır, karanlığın içinde şebçerağ ile ışık saçarak yol gösterir. Kendisi önden giderek abıhayatı bulur ve bu sudan içerek ölümsüzlüğe kavuşur. Ancak İskender’e haber vermek üzere işaret koyacağı sırada çeşmenin yok olduğunu görür. Söylence bir yandan evrensel bir özlemi dile getirirken bir yandan da insanoğlunun hiçbir şekilde ölümsüzlük kazanamayacağı yolunda gerçekçi bir sonuca ulaşmış olur

Divan edebiyatında abıhayat, özellikle hayatın uzamasına sevgilinin katkısı dolayısıyla leb ile birlikte kullanılır. Bu mazmunun tanrısal bilgi, manevi feyiz ve neşe, aşk ve bilgelik, kavuşma, söz ve şiir, şarap, arı su gibi anlamları yaygındır.

Bu Farsça sözcük, Türk dili ve edebiyatına da girmiştir. Doğu mitolojisine göre, bu suyun çeşmesi karanlıklar içindedir. Hızır ve İlyas peygamberler bu çeşmeyi bularak içmişlerdir. Böylece ölümsüzlüğe ulaşan Hızır karadakilerin, İlyas ise denizdekilerin yardımcısı olmuşlardır. Çeşitli söylentiler, İskender’in de bu suyu çok aradığı, ancak bulamadığı şeklindedir. Bu söylentiler nedeniyle âbıhayata, Ab-ı Hızır, Ab-ı İskender de denilir. Divan edebiyatımızda geçen Ab-ı Cavidani, Ab-ı Civa-ni, Ab-ı Zindegâni, deyimleri de hayat suyu anlamına gelir.
Orta Çağ gençlik çeşmesi masalı, genel bir inanç şeklinde yaygınlaşmış, Amerika’nın bulunuşu sırasında gençlik çeşmesini yeni kıtada arayanlar da olmuştur.

Bu suyu aramak için yola çıkan pek çok kahramanın başından geçen serüven, yıllar boyu sanatçılara ilham kaynağı olmuştur.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir