Halk Bilimi

Ağız ve Süt Ağzı

Anadolu’da  ağız, ağuz şeklinde kullanılan bir deyiş vardır. Bu sözün sadece Avrasya kıtasındaki yayılış ve kullanılış şekilleri bile incelenirse, sahifeler dolusu bir araştırma meydana gelir. Eski türkçede ağuz, avuz, yeni doğuran memeli hayvanların verdikleri, ilk süt için söylenen bir sözdür. Bütün Türk dünyası ile, Türklerle uzak veya yakın ilgileri bulunan bütün kavimlerde bu söz, aynı mânâ için kullanılmıştır. Hatta Kore dilindeki, ağız mânâsına gelen aguri sözünün bile, türkçeden gitmiş bir deyiş olduğunu söyleyenler çıkmıştır . Kore’nin, Türk ve Moğollarla olan ilgileri düşünülürse, bu görüşün bir hayal verimi olmayacağı da anlaşılabilir.
Eski Anadolu kitaplarında bu sözün, arada sırada süt ağzı şeklinde yazıldığı da görülür. Ağız sözü, yalnız hayvanlar için değil; “ilk ana sütü” için de kullanılırdı. Bu müşterek anlayışı, Anadolu’da olduğu kadar, Ortaasya’daki Türk ağızlan ile, Oğuz Kağan destanında da görüyoruz. Fakat öyle anlaşılıyor ki, bu sözün en eski ve orijinal şekilleri de, yine Anadolu’da görülüyordu. Bu Türk deyimi, farsçaya da geçmiştir. Paassonen’e göre, Çuvaş ağzındaki şevar sözü bile, ses değişmeleri yolu ile meydana gelmiş, türkçe “ağız” sözünden başka bir şey değil idi. Görülüyor ki hepimizin bildiği bir ağız sözü bile, Anadolu Türklüğü lehine bir çok yeni problemler ortaya çıkarmaktadır.
Kaynak: Bahaddin Öğel ( Türk Kültür Tarihine Giriş)

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı