Genel KültürTarih

Ali Galip Olayı Nedir Kısaca Bilgi (Ali Galip Olayı Kısa Özeti)

Ali Galip Olayı Nedir? Ali Galip Sivas’a Neden Gönderilmiştir? Olayın Sonucunda Neler Olmuştur?

Ali Galip olayı, İstanbul hükümetinin Kurtuluş Savaşı’nı engelleme girişimlerinden biri (Eylül 1919). Damat Ferit Paşa hükümetinin dahiliye nazırı Adil Bey, Elazığ valiliğine atadığı Ali Galip Bey’i Sivas’ta toplanacak olan kongreyi dağıtmak, kongreyi düzenleyenleri yakalamakla görevlendirdi. Böyle bir girişimi gerçekleştirebilmek için yetkisi ve emrinde yeterli gücü bulunmayan Ali Galip, nezarete telgraf çekerek kimlerin ne gibi suçlarla yakalanacağını, yetkisinin derecesini ve girişim için padişahın onayının alınıp alınmadığını sordu.

Dahiliye nazırı Adil Bey ve harbiye nazırı Süleyman Şefik imzalarıyla gelen cevapta, girişimin padişaha arz edildiği, ülke çıkarlarına aykırı olarak Sivas’ta kongre toplamaya kalkışanların yakalanarak İstanbul’a gönderilmesi isteniyor; kendisinin, azledilen Sivas valisi Reşit Paşa’nın yerine vali ve komutan atandığı bildiriliyordu. Yapılacak harekât için yöreden toplanacak yüz, yüz elli kadar atlının yeterli olacağı, emrindeki atlılarla Sivas’a girer girmez valilik makamına geçince oradaki jandarma birliklerinin de komutasını alabileceği ekleniyordu (3 Eylül).

Ali Galip, 6 Eylülde Malatya’ya geldi. Aynı gün İngiliz binbaşı E. W. C. Noel yanında bulunan Bedirhan aşiretinden Celalet, Kâmuran ve Cemil Paşazade Ekrem Bey de oraya geldiler ve Malatya mutasarrıfı, Bedirhaniler den Halit Bey tarafından karşılandılar. Binbaşı Noel’in, Musul’u işgal etmiş bulunan İngilizler tarafından, Irak’ın kuzeyindeki aşiretlerin özerk biçimde örgütlenmelerine yardım için görevlendirildiği biliniyordu. Olayların gelişmesini izleyen Mustafa Kemal Paşa, 15. Alay komutanı İlyas Bey’e Malatya’ da toplananların tutuklanmasını emretti, İlyas Bey Malatya’ya vardığında Ali Galip, binbaşı Noel ve Bedirhaniler Kâhta yönünde kaçmışlardı. Kaçanlar izlendi. Ali Galip, Halep üzerinden İstanbul’a kaçtı. Ele geçen binbaşı Noel, bir subayın eşliğinde Elbistan üzerinden yurt dışına çıkarıldı.

Mustafa Kemal Paşa olayı toplanmakta olan Sivas Kongresi’nde de açıkladı. Kongre tepkisini bir bildiriyle belirtti (9 eylül). Olayın açıklanması İstanbul hükümetini güç duruma soktu ve Damat Ferit hükümetinin düşmesinin (28 eylül) nedenlerinden biri oldu.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir