Genel KültürEdebiyat

Ayak Bacak Fabrikası Oyunu Özeti

Ayak-bacak fabrikası, Sermet Çağan’ın oyunu (1964). Orman köylerinde yaşayanların fink ekmeğinden sakat kalmaları, “kutsal balık” imajıyla yurttaşların dinsel inançlarının sömürülmesi, ikili anlaşmaların perde arkası gibi güncel olayların ele alındığı oyun, 1960 sonrası Türk tiyatro edebiyatının önemli yapıtlarından biridir.

Olay adsız, hayalî bir ülkede geçer. O yıl bereketli bir yıl olmuş, vatandaş bol buğdaya kavuşmuştur. Depolardaki kara tohum bu yüzden satılmaz olunca derebeyleri, yargıçlar ve papaz, Kutsal Göl’deki kutsal balıkların ancak buğdayla beslenebileceği konusunda Başkan’a bir emir çıkarttırırlar. Vatandaş’ın elindeki buğday alınır. Kara tohum yemek zorunda kaldıkları için halk, kötürüm olur. Bu durum, yöneticilerin ortak oldukları özel teşebbüsün işine yaramıştır: Ülkede dış yardımdan gelen ayak-bacaklar için bir montaj sanayii gelişir; koltuk değnekleri ve ayak bacak fabrikası kurulur. Çevrilen dolaplar, vatandaşın bu güne de şükretmesini sağlayacak şekilde, bir kısır döngü içinde sürüp gidecektir.

Dokuz episod üzerine ve parodilerden yararlanılarak kurulmuş olan eser, bir açlık yılında Anamur’un dört köyünde köylülerin fink adını verdikleri kara tohum ekmeğini yiyip sakat kalmalarından esinlenerek yazılmıştır. Fikret Otyam’ın Gide Gide 9 (1967) adlı eserindeki Kara tohum röportajı, bu olayın ayrıntılarını tespit eder. Oyun önce 1964 Erlangen Uluslararası Tiyatro Şenliği’nde Almanya’da oynandı, dördüncülük kazandı. Türkiye’de profesyonel bir tiyatroda ilk oynanışı Ankara Sanat Tiyatrosu’ndadır (1965).

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir