Genel KültürDini Konular

Ayakçı Nedir? Ne İş Yapar? Görevleri Nelerdir?

Ayakçı, dervişliğe karar veren talibe Mevlevi ve Bektaşi dergahlarında ilk hizmet süresinde verilen ad.

Selçuklu ve Akkoyunlu saraylarında sultanların sofra  içki hizmetleri ile görevli olan kimselere verilen ad.

Mevlevi ve Bektaşi dergahlarında derviş olmaya karar veren talibin hizmete koşulduğu ilk merhale.

Mevlevi dergahlarında canlar için hizmet, mutfaktan başlar; mutfakta on sekiz hizmet derecesi vardır. Ayakçılık ilk hizmettir ve en süfli denilen görevleri de içine alır. Derviş ve dede olmak isteyen can bu hizmetler süresince bir nevi nefis terbiyesi görür. Hizmet süresini başarıyla dolduran talip, derviş olup mutfaktan hücreye çıkar, yani tekkede oda sahibi olur. Hücreye çıkan dedeler, ayakçıları el ulağı ve yardımcı olarak kullanıp onlara dervişlik usullerini öğretirler.

Mevlevi ve Bektaşi dergahlarında ayakçılar sikke giyemezler. Mevlevilerde ayakçı sema çıkardıktan, yani sema etmeyi öğrenip ayine katılma izni aldıktan sonra sikke giyebilir. Bektaşilerde ise ayakçı kalender önce arakiye ile hizmet eder, sonra bir ayin-i cem tertip edilerek kendisine taç giydirilir.

Şeyhin huzuruna yalınayak çıkan mürit, ellerini çaprazlama omuzlarına koyar, sağ ayak başparmağını sol ayak başparmağına bastırarak ayak mühürler. Bu duruşla mürit, şeyhin emrinden çıkmayacağını ve emirlerini tam olarak alana kadar mühürlenmiş gibi duracağına anlatmış olur. İran kültüründe kölenin efendisi, öğrencinin öğretmeni, müridin şeyhi huzurundaki bu saygı duruşu, Mevlana’nın babası Bahaeddin Velet”‘in öğretisiyle Anadolu’ya geçmiş ve Mevlevilikte buna ‘niyaz durmak’ denmiştir.

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir