Genel KültürEdebiyat

Bahtiyarname Kimin Eseridir? İçeriği ve Konusu

Bahtiyarname ya da On vezir hikâyesi, İslam dünyasında yaygın bir hikâyeler dizisi.

Sindbat (ya da Yedi vezir) adlı Hint hikâyesi taklit edilerek yazılmıştır. Konu, ana olay içine başka olaylar da katılarak yürütülmüştür: padişah Azatbaht, düşmandan kaçarken, yeni doğmuş oğlu yol üstünde kalır. Çocuğu haramiler bulup büyütür. Padişah, yıllar sonra yakalanan haramilerin yanındaki delikanlıyı beğenip hizmetine alır, ona Bahtiyar adını verir. Padişahın on veziri delikanlıyı kıskanıp iftira edince padişah, Bahtiyar ile sultan hanımı zindana attırır. On gün süreyle her gün bir vezir, Bahtiyar’ın idam edilmesi için padişahı kandırmaya çalışır; Bahtiyar da, her gün, duruma uygun bir hikâye anlatarak kararı geciktirir. Hükmün yerine getirileceği on birinci gün, haramilerin başı ortaya çıkar; Bahtiyar’ın padişahın öz oğlu olduğunu bildirir. Gerçeği öğrenen padişah, bütün vezirleri idam ettirir, tahtını Bahtiyar’a bırakır.

Bahtiyarnâme, XII. yy.’da, Şemsettin Muhammet el-Dakaikî tarafından farsça süslü bir nesirle yazıldı. Aynı konu, 1204’te, Siracettin adlı başka bir yazar tarafından Semerkand hükümdarı adına Lemeât üs-sirâc li hazret it-tâc adıyla yeniden yazıldı. Siracettin’in yapıtı, XIV. ya da XV. yy.’da, adı bilinmeyen biri tarafından sade ve güzel bir dille Anadolu Türkçesine çevrildi. Doğu Türkçesi ile yapılmış ve Mansur Bahşı tarafından Uygur harfleriyle yazılmış (1435) bir çevirisi daha vardır. Arapçaya çevrilmiş biçimi, Bin bir gece masalları arasında yer alır. Bahtiyar-nâme’nin fars diliyle ve manzum olarak yazılmış (1795) bir çeşitlemesi malay diline de çevrilmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir