Genel KültürTarih

Balkan Paktı Nedir? Ne Zaman Kuruldu? Üyeleri

9 Şubat 1934’te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan dayanışma anlaşması. Balkan ülkelerinin yayılmacı Avrupa ülkelerine karşı dayanışma gereksinmesinden kaynaklanan, Türkiye adına Tevfik Rüştü Aras, Yugoslavya adına Bogoliub Yevtiç, Yunanistan adına Demetr Maksimos, Romanya adına Nikola Titulescu’nun imzaladıkları anlaşma metniyle, bu dört ülkeden birine yapılacak bir saldırıda öbürlerinin yardım edecekleri belgelenmiş oldu. Ama Almanya’nın 1940 yazında Romanya’yı işgaliyle, Balkan Paktı, işlevini yerine getirmeksizin dağıldı.

Balkan antantı ya da paktı, Türkiye’ nin de katıldığı, Balkan devletleri arasındaki güvenlik ve işbirliği antlaşması (9 şubat 1934).

Türkiye ve Balkan devletleri arasında işbirliğini sağlamak amacıyla Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Arnavutluk ve Yugoslavya’nın katıldığı bir konferans önce Atina’da (1930), ardından İstanbul (1931) ve Bükreş’te (1932) toplandı.

Söz konusu altı ülkede Balkan dernekleri kurulduktan sonra dördüncü konferansın 1933’te, Sofya’da yapılması gerekirken Bulgaristan’ın Yugoslavya, Yunanistan ve Romanya’dan toprak isteklerinin bu ülkeler tarafından protesto edilmesi üzerine, Selanik’te toplandı. Konferansta kendi istekleri doğrultusunda propagandaya girişen Bulgaristan, Arnavutluk dışındaki ülkelerin sert tepki göstermesi üzerine toplantıyı terk etti. Ertesi yıl Atina’da, Bulgaristan ve Arnavutluk olmaksızın yapılan konferansta, Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya bir balkan birliği kurdular (9 şubat 1934).

Balkan antantı ya da paktı diye anılan birliğin temel-yapısının Ankara’daki görüşmelerde saptanmasıyla (20 ekim-2 kasım 1934), dört devletin dışişleri bakanlarından bir yönetim kurulu oluşturuldu ve her yıl, dönüşümlü olarak bir devletin dışişleri bakanının yönetim kurulu başkanlığını üstlenmesi kararlaştırıldı. Ayrıca, ekonomi, maliye ve ticaret işlerine bakmak için her devletin beş üye ile temsil edileceği bir danışma kurulu da oluşturuldu. Balkan birliğine katılan devletlerin temsilcileri Belgrad (1936), Atina (1937), Ankara (1939) ve son kez de Bükreş’te (1940) bir araya geldiler. Almanlar ‘ın Romanya’yı işgalinden sonra anlam ve etkinliğini yitiren birlik, dağıldı (1940). 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir