DerlemelerGeleneksel Meslekler

Bartın’da Ahşap Oymacılığı

Bartın Geleneksel Meslekler: Ahşap Oymacılığı

Bartın’da Ahşap Oymacılığı. Bartın’daki Geleneksel Mesleklerden Ahşap Oymacılığı Hakkında Bilgiler. (Bartın Ahşap Oymacılığı Mesleği)

  • Derleyen: Hazal Özcan
  • Derleme yeri: Amasra/Bartın, 2004
  • Kaynak kişi 1: Celil Yıldırım, 1956 Bartın doğumlu.
  • Mesleği kaç yıldır yaptığı: 30 yıldır yapmaktadır.
  • Mesleği kimden öğrendiği: Ustasından öğrenmiştir.
  • Kaynak Kişi 2: Orhan Balcı, 1975 Amasra doğumlu.
  • Mesleği kimden öğrendiği: Ustasından öğrenmiştir.
  • Mesleği kaç yıldır yaptığı: 10 yıldır yapmaktadır.

Karadeniz Bölgesi’nin ağaç yönünden zenginliği bilinmektedir. Hammaddenin oldukça rahat elde edildiği bölgenin çeşitli yörelerinde ağaç oymacılığı oldukça gelişmiştir. Bu konuda önemli merkezlerden biri Bartın iline bağlı Amasra ilçesidir. Aynı zamanda önemli bir turizm beldesi olan Amasra’daki tarihî Çekiciler Çarşısı ağaç oymacılığının ustalarını bir araya getirmektedir.

Kullanılan Malzemeler ve Yapım Aşamaları

Ağaç oymacılığında hammadde olarak kullanılan ağaçlar kayacık, kestane, ardıç, porsuk, kayın ve kirazdır. Bu ağaçlar bölgede yetişen ve rahat bulunan ağaçlardır. Celil Usta’ya göre en kıymetli ağaç ardıçtır. Bu ağacın değeri hem odunun kalitesinden hem de renginden gelmektedir.

Kütük halinde kesilen ağaçlar işlenmeden önce şerit makinesine girip ebatları istenen ölçülere göre kesilir. Şeritten geçtikten sonra planya adı verilen büyük aletlerden geçirilmektedirler. Şeritten geçip planyada kesildikten sonra zımparalama işlemine geçilir. Sonra ağaçlar tezgaha alınıp işlenirler.

Tezgahta arda, gerdendez ve lifti gibi kesici aletler bulunmaktadır. Arda, ağaçları düzeltmekte kullanılır. Ağaç üzerinde küçük kıvrımları oluşturmak için gerdengez kullanılır. Lifti ise boy kesmekte kullanılır. Bu aletlerin sivri uçlarıyla oduna istenilen şekil kazandırılmaktadır.

Torna adı verilen kısım bölümlere ayrılmaktadır. Bunlar elektrik motoru, torna, ayna ve siperdir. Ayrıca yapılan işin boyunu ölçmek için pergel kullanılmaktadır. Ağaç işlemeciliğinde oymalar yapılırken, kavisler, bombeler verilirken belirli bir kural yoktur. Ustalar içgüdüleriyle ve mantıklarıyla süslemeleri yapmaktadırlar.
Şeritte kesilerek tornada tamamlanan ve süslenen ürünler, boyanıp verniklendikten sonra satışa sunulmaktadır.

Meslekle İlgili Sorunlar

Çin mallarının bol iş gücünden kaynaklı ucuzluğu, ağaç ve ağaç ürünleri sektörünü baltalamaktadır. Kalitesiz ve ucuz olan mala rağbet, emeğiyle ve sanatıyla yaşamaya çalışanları zor durumda bırakmaktadır.

Gazi Üniversitesi Türk Halkbilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları  Türkiye’de 2004 Yılında Yaşayan Geleneksel Meslekler Kitabı, ( M. Öcal Oğuz, Emine Aydoğan, Nilgül Aytuzlar, Tuba Saltık Özkan

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir