Genel KültürTürk Büyükleri

Bekri Mustafa Ağa Kimdir? Hayatı? Fıkraları

Bekri Mustafa Ağa; İçkiyle ve içki yasağıyla ilgili fıkraların kahramanı (İstanbul XVII. yy.). Murat IV devrinde (1623 -1640) yaşadığı, hatta padişahın yakınları arasında yer alarak onu da içki içmeye alıştırdığı ileri sürülür.

Kabadayılığı ve hazırcevaplığı ile de ün yapan Bekri Mustafa, içki yasağı döneminde, halkın ve içki düşkünlerinin istek ve tepkilerini temsil eden bir fıkra tipinin kahramanı olarak belirdi. Sırp, yunan, Bulgar ve Romen dil ve kültürlerinde de Bekri Mustafa ile ilgili izler bulunmaktadır

Bekri Mustafa karagöz, ortaoyunu ve meddah hikâyelerinde de doğrudan doğruya ya da ad değiştirmiş olarak karşımıza çıkmaktadır Meyhane ve Aşçılık adlı karagöz oyunlarında kendi adıyla görünür; kimi oyunlarda da Sarhoş, Tuzsuz Deli Bekir, Matiz, Tek Bıyık, Aydınlı Zeybek ve Zeybek gibi tipler, onun kişiliğini anımsatacak tutum ve davranışlarda bulunurlar XVII. yy. meddahlarından Tifli’nin Hançeri! hanım adlı hikâyesinin ikinci derecedeki kahramanları arasında da Bekri Mustafa yer almaktadır Yaşamı, Osman Cemal Kaygılının Bekri Mustafa (1944) adlı romanında, bu malzemeden yararlanılarak ele alınmıştır.

Bekri Mustafa fıkraları, en çok Bektaşi fıkralarıyla ve deli sarhoş fıkralarıyla karışmaktadır. Bektaşi tipi ile Bekri Mustafa tipi arasında yapılan karşılaştırmalar, kimi benzerlikler yanında çok önemli ayrılıkları da ortaya koyar. Bektaşi fıkralarının özünde dinsel baskıya karşı bir eleştiri bulunduğu halde, Bekri Mustafa fıkralarındaki tepkinin temeli, sadece içki düşkünlüğü ve devlet baskısıdır. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir