Genel KültürDini Konular

Besmele Nedir? Besmele Nasıl Çekilir? Anlamı

Besmele: Din. 1. Arapça “esirgeyen, bağışlayan Allah’ın adıyla” anlamına gelen “bismillahirrah-manirrahim” cümlesinin adı. 

2. Besmele çekmek, bismillahirrahmanirrahim demek.

Divan edebiyatında dinsel yapıtlar gibi dindışı konulu yapıtların başında da besmeleye yer verilirdi. Bu, her işe Tanrı’nın adıyla başlanması gerektiği yolundaki İslam inancıyla bağdaşıyordu Ancak din bilginleri arasında bunu uygun bulanlar (Ez Zehri) görüldüğü gibi, mekruh sayarak kınayanlar (Sait bin Museyyeb) da olmuştu.

Hat sanatında, başta sülüs olmak üzere, nesih, talik, küfi, muhakkak, reyhanı yazılarla istifli ve istifsiz olarak yazılmış pek çok besmele örneği bulunur. Şeyh Hamdullah’ın, Ahmet Karahisari’ nin, Hafız Osman’ın, Ahmet Rakım’ın, Üsküdarlı Necmettin Efendi’nin, İsmail Hakkı Altınbezer’in, Şefik Bey’in, Hamit Aytaç’ ın, Halim Özyazıcı’nın besmele çalışmaları bu türün en güzel örnekleri olarak nitelenir.

Arapçada Rahman ve Rahim sözcükleri rahmet sözcüğünden türemiştir ve “acıyan ve esirgeyen” anlamına gelirse de, çoğu tefsırciler Rahmani “bütün varlıklara acıyıp onları esirgeyen”, Rahim’ de “ahretteki müminlere acıyıp onları esirgeyen” biçiminde yorumlarlar.

Besmele’nin Kuran’da Nemi suresi içinde geçen bir ayet olduğunda kuşku yoktur. Ancak, Tevbe (Berae) dışındaki 113 surenin başında yer alan Besmelelerin ayet olup olmadıkları konusu tartışmalıdır, imam Şafii, her surenin başındaki Besmelenin o surenin ilk ayeti olduğunu; imam Mâlik, Taberi, Evzâi gibi din bilginleri bunlardan hiçbirinin ayet olmadığını, dolayısıyla Kuran’ın içeriğinden sayılamayacağını savunurlarken; imam Ahmet bin Hanbel’in de aralarında yer aldığı din bilginleri, yalnızca Kuran’ın ilk suresi Fatiha’nın başındaki Besmelenin bu surenin ilk ayeti olduğunu, ötekilerinin ayet olmadığını imam Azam Ebu Hanife ve haneklerin önde gelen din bilginleri de bütün Besmelelerin birer ayet olduklarını, ancak başında bulundukları surelerin ilk ayetleri sayılmamaları gerektiğini belirtirler

Gerek Kurandaki surelerin Besmele ile başlaması, gerekse Hz Muhammet’in “Bismillah ile başlamayan hiçbir ışın sonunda hayır yoktur” yolundaki hadisinde Besmele nin önemini belirtmesi nedeniyle her ışın başında Besmele çekmek, Müslümanların özenle uyguladıkları bir gelenek durumuna gelmiştir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir