Genel KültürTarih

Birleşmiş Milletler Nedir? Görevleri, Kuruluşları

Birleşmiş Milletler (BM), amacı tüm dünyada barış ve güvenliği sağlamak olan uluslararası bir organizasyondur.

BM’ye benzer bir kuruluş olan Milletler Cemiyeti, 1919’da I. Dünya Savaşından sonra kurulmuştur. Barışı sağlayamamıştır ve bunun bir nedeni de ABD’nin bu birliğe katılmamaya karar vermiş olmasıdır. Bunun yanı sıra 1930 larda Japonya, İtalya ve Almanya diğer ülkeleri işgal etmeye başladıklarında bunlara karşı harekete geçmemiş ve bu durum II. Dünya Savaşı’na yol açmıştır.

Birleşmiş Milletler 1945’te II. Dünya Savaşı’nın sonunda kuruldu. Fikir, Nazi Almanya’sına ve Japonya’ya karşı savaşmış müttefik ülkeler arasında ortaya çıktı. ABD, San Francisco’daki bir konferansta Birleşmiş Milletler Bildirgesi adı verilen bir deklarasyon yayımladı. BM Bildirgesi daha sonra pek çok ülkenin katılımıyla kabul edildi.

Birleşmiş Milletler, ülkelerin aralarındaki anlaşmazlıkları birbirleriyle görüşmelerini sağlayarak çözmelerine yardımcı olur. Aynı zamanda ülke temsilcilerinin her çeşit sorunu tartışabilecekleri bir mekan sağlar. Neredeyse dünyanın tüm ülkeleri artık BM üyesidir. Günümüzde 190 üye ülke vardır. BM üyesi olmayan tek büyük ülke Tayvan’dır.

Genel Kurul

BM’nin her üye ülkesinin Genel Kurul’da bir koltuğu vardır. Temsilciler silahsızlanma, çevre kirliliği ve dünyadaki yoksulluk gibi sorunları tartışırlar. Bazen bunlarla ilgili kararlar alırlar. BM’nin kalbinde Güvenlik Konseyi yer alır. Bu konsey, kriz olduğunda tüm üyeler adına kararlar alan seçilmiş üye ülkelerden oluşan bir birimdir. BM Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyinin kararlarını uygular ve Genel Kurulun planları üzerinde çalışır. Ayrıca BM barışı sağlama görevinde de rol alır.

Barışı sağlamak

1945’ten itibaren BM Güvenlik Konseyi birçok anlaşmazlıkla baş etmeye çalışmıştır. Uluslar arasında bir anlaşmazlık çıkarsa Güvenlik Konseyi kendi yetkisiyle ya da herhangi bir devletin ya da genel sekreterin başvurusuyla harekete geçebilir. Bazen savaşan gruplar arasında barışı sağlamak için üye ülkelerin birliklerinden oluşan bir askeri güç yollar. BM güçleri Kore, Kıbrıs, Lübnan, Kamboçya ve eski Yugoslavya ülkelerinde hizmet vermiştir. Birlikler savaşan grupları ayırırken, Genel Sekreter ve BM personeli grupların temsilcilerini sorunlarının çözümlerini tartışmaları için bir masa etrafına oturtmaya çalışır. Ancak barışı sağlamaya yönelik çabalar her zaman başarıya ulaşmayabilir.
Uzman kuruluşlar

BM’nin işlerinin çoğunu uzmanlaşmış kuruluşlar yürütür. Bunlar gıda yardımı, tarım, sağlık, eğitim ve finans gibi konularla uğraşır. Üye ülkeler bütçelerinin olanak tanıdığı ölçüde bu kuruluşların çalışmalarının masrafını karşılarlar. Bazı hükümetler, UNICEF ve UNHCR’ye çocuklar ve mültecilerle ilgili çalışmalar için gönüllü yardımlarda bulunur.