HalkbilimiGiyim-Kuşam

Broş Nedir, Nasıl Kullanılır, Özellikleri, Çeşitleri

Broş; Kadın elbiselerinin yakasına takılan süslü iğne, Bir takım tezgahında, işlenecek parçayı veya bir aleti taşıyan, silindir biçiminde döner kısım, Silindir biçiminde bir deliğe çap vermeye veya bu delik etrafında yiv açmaya yarayan alet.

Kuyumculukta Broş;  ilk broş, elbiseleri tutturmak, açılmasını, düşmesini önlemek ihtiyacından doğan tokadır. Mısır broşları. çoğu zaman renkli cam hamuru mozaiğindendr. Bu mozaik altın yuvalar içine oturtulmuştur. ortasında süs olarak büyük bir kabartma domuzlan böceği vardır. Yunanlılar ve Romalılar, elbiselerindeki uyumlu kumaş döküklüğünü sağlamak için tokalar kullandı: bunlar çoğunlukla ince işlenmiş kıymetli madendi. Etrüsklerin iğneleri önceleri çok basitti. uçlarında oyuk bir top bulunurdu. Sonraları değişik süslerle bezendi. Toka zamanla broş biçimini aldı, orta çağda kancalı iline kullanıldı. Rönesans’tan sonra broş değişen giyim üslubunun evrimini izledi.

Mekan. Bir takım tezgahı broşunun uç kısmında. işlenecek parçayı taşıyan bir torna aynası veya bil yatak bulunduğu gibi, genellikle konik bir çap içinde sap takılmış ve basit bir kavramayla hareket ettirilen bir âlet (matkap, freze, rabya çubuğu v.b.) veya bir torna ucu da bulunabilir. Bir tek takım tezgahında, işlenecek parça üstünde aynı anda çok sayıda delik açabilen birden fazla broş bulunabilir. Ayrıca. silindir biçimi bir gövde üstünde çeşitli yerlere yerleştirilmiş ve biri durduğu zaman öteki çalışacak şekilde ayarlanmış çok sayıda kesici kenarları olan bu alete de broş denilir. Bir broş ya iterek (bu durumda aletin uzunluğu azdır, yoksa çalışırken merkezden dışarı kaçabilir), ya çekerek (genellikle böyledir) çalışır. Bu durumda, oluk açma makinesi denilen, özel bir çekme makinesi kullanılır. Bu işleme de broşlama denilir.

Broş, iğnenin süslü ve en yeni biçimlerinden biridir. Tunç çağ ‘dan bu yana tüm Avrupa’da kullanılan ve broşun atası olan fibüla Ortaçağ da da süs takımının temel öğesiydi. Merovenj devrinde kadınlar giysilerine başı düz bir disk ya da hayvan biçiminde olan fibülalar takıyordu. Ortaçağ’da pelerinin önünü kapatmak için kullanılan kitlekler başı yassıtılmış ve yuvarlaklaştırılmış altın iğneden doğdu. XVIII. yy.’a kadar laikler ve daha geç zamanlara değin din adamları, pelerinlerini kapatmak için bu kitlekleri kullandılar.

Kadınlar, görkemli küleklerin dışında, yakalarına daha zarif agraflar taktılar. Giysi iğnesi, Rönesans döneminde, tüm biçimleriyle yerini pandantife bıraktı ve daha sonra, XVII. yy.’da broş biçiminde yeniden ortaya çıktı. XVIII. yy.’ın sonunda, kenarları incilerle bezeli altın bir çerçeve içinde minyatür portreler taşıyan broşlar moda oldu. 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir