Burç Nedir Ne Demek Anlamı? Burçlar Kuşağı

Astrologlar, Güneş’in pozisyonunun insan yaşamı üzerinde etki yapan en önemli faktörlerden biri olduğuna inanırlar. Güneş, zodyak denilen gökyüzü kuşağını bir yılda kat eder. Zodyağı, binlerce yıl önce astrologlar, zodyak işaretleri adı verilen 12 eşit bölgeye ayırdılar.

Burçlar, Güneş’in geçtiği ana takım yıldızlarla aynı ada sahiptir. Günümüzde burçlar ve takımyıldızlar tutmamaktadır. Bunun nedeni, Güneş’in yıldızlar arasında izlediği yolun yavaş yavaş değişmesi ve aynı zamanda bugün kullanılan takım yıldızlarının farklı ölçülerde olmasıdır.

Burçlar kuşağında, ilkbahar noktasından başlayarak 30’ar derecelik açılarla ayrılan on iki yaydan her biri. Burç. Bu yaylarda yer alan on iki takımyıldızdan her biri: Oğlak burcunda doğdu. 

Burçlar kuşağı, tutulumun bir yanından öte yanına 8° enlemden başlayarak uzanan gök küre kuşağı; burada Plüton’un dışında Güneş’ ın, Ay’ın ve başlıca güneş sistemi gezegenlerinin yer değiştirdiği görülür. 

Burçlar kuşağı ışığı, gökyüzünde geceleri görülen ve tutulum üstünde yoğunlaşan zayıf pırıltı, Güneş çevresinde mercek biçiminde uzanan gezegenler arası toz bulutu {burçlar kuşağı bulutu) üstünde Güneş ışığının yayınımından kaynaklanır. 

Burçlar kuşağı, Antik Çağ’dan bu yana, her biri 30″ enlem dilimini kaplayan on iki burç arasında paylaşılmıştır: Koç, Boğa, ikizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep. Yay, Oğlak. Kova ve Balık. Bu burçlar 2 000 yıl kadar önce kesiştikleri yıldız kümelerinin adını taşırlar. O çağda Güneş’ in bahar noktasından (bahar ılım noktası) geçişi, Koç yıldız kümesini içine alan burca girişiyle çakışıyordu. Ama, ılım noktalarının devinmesi sonucunda, bahar noktası, tutulum üzerinde yılda 50,26″; 2150 yılda da 30° (ya da bir burç) geriledi.

Günümüzde Güneş, bahar noktasında Balık yıldız kümesinin yarısından geçmiştir: bu durumda burçlarla, ilgili yıldız kümeleri arasında hemen hemen bir birimlik bir kayma var demektir. Öte yandan Akrep ile Yay arasında Ophiucus (ya da Yılancı) adlı on üçüncü bir yıldız kümesi daha vardır; Güneş, gözle görülen yıllık devinimi içinde bu kümeden geçer ama bu kümenin hiçbir burçla ilgisi yoktur.

Astroloji açısından burçlar kuşağı, Yeryüzündeki yaşamla ilgilidir Kuşağın 12 burcu Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerine göre tanımlanan astrolojik etki birimleri oluşturur. Güney yarımkürede, burçların özellikleri ve paylar tersinedir. Tropikal bölgeler ve kutuplar, astroloji tanımlamalarının ancak Nemli-Kurak (tropikler) ve Soğuk-Sıcak (kutuplar) gibi uç nitelikler için geçerli olduğu sınır bölgelerdir.

Burç Diğer Anlamları

Genel olarak sur duvarlarını güçlendirmek amacıyla yapılan burçlar, genişliğinden fazla yüksekliği olan, dairesel, kare ya da çokgen planlı savunma kuleleridir Anadolu’da, Çatalhöyük’te ilk Yenitaş dönemi yerleşmesinde, bir savunma düzeni bulunmakla birlikte, gelişmiş bir savunma duvarı ve burç yoktur. Hacılar II yerleşmesinde (Bakırtaş dönemi) görülen savunma duvarı, kimi bölümlerde evlerin bir parçası, kimi yerlerde de avlulara bitişik bağımsız duvarlar niteliğindedir; 1,5-3 m kalınlığında, kerpiç duvarlarda burç oldukları sanılan bölümler vardır (K. kapısı yanlarında). Yümüktepe’de Son Bakırtaş dönemi katlarında sur duvarıyla çevrili köy yerleşmesi ortaya çıkarılmıştır.

Hititler ‘de burçlar savunmanın temel ögelerindendi. Başkent Hattuşaş’ın surları, iç ve dış duvarlardaki kule ve burçlarla güçlendirilmişti. Büyükkale’ nin sarp yamaçlarında da burçlar vardı. Urartular’da da surlar, savunmanın zayıf olduğu kesimlerde, sık aralıklı burçlarla desteklenmişti (Çavuştepe). Yunan, Roma ve Bizans dönemi savunma yapılarında  kulelerin yanı sıra burçlar kullanılmıştır.

Türkler Anadolu’ya geldiklerinde bu yapıları ya onararak kullanmış ya da ulaşım yollarının değişmesi vb. nedenlerle terk etmiştir. Diyarbakır surlarının Ulu beden ve Yedi kardeş burçları (XIII. yy. başı), Anadolu Türk mimarlığının görkemli örnekleridir. Kesme bazalt taşından yapılmış olan bu burçlar mimarilerinin yanı sıra, yazıtları ve bezemeleriyle ilgi çeker. Osmanlı mimarlığının en özgün ve güzel burçları Rumelihisarı’ndadır (İstanbul). Burada burçlara ayrıca sivri çatılar eklenmiştir. Çok köşeli ya da yuvarlak olan bu burçlardan en ilginci Sarucapaşa burcu’ dur. Alt ve üst mazgal katlarıyla birlikte dokuz katlı olan bu yapı, sürekli kullanılan bir tür kışla durumundaydı.