Bilgi Dünyası

Buz Nedir, Nasıl Oluşur ve Erime Noktası Nedir?

Buz kristalleri nasıl oluşur, Buzlanmanın nedenleri nelerdir, Kutup buzları neden erirler.
Buz, tamamen katılaşana kadar donmuş sudur. Buz küpler, dolu, kar, buz salkımları, donmuş göl ve su birikintisi yüzeyleri ve buzullar buzdan oluşur. Küçük buz parçacıkları, büyük buz kütlelerini oluşturur. Bir araya geldiklerinde sadece birkaç milimetre yer kaplayan buz parçacıkları, milyonlarcası bir araya gelip sıkıca birbirlerine bağlanarak aysberg adı verilen yüzen buz kütlelerini oluşturur.
Çiçek şekilli bu kırağı tanesi şekli, gerçekten de bir buz kristalidir. Kırağı, çok soğuk gecelerde, hava sıcaklığı suyun donma derecesi olan 0°Cnin altına düştüğünde oluşur. Havadaki nem, havanın çimen ve pencere gibi yüzeylerle temas halinde olduğu yerlerde donarak küçük buz kristalleri oluşturur.
Buz, renksiz ve saydam bir kütle görünümündedir. Sıvı su üzerinde yüzer. Kristal biçiminde moleküllerden oluşur. Büyüteçli bir lensle bir kar tanesine baktığınızda, altı köşeli ve yıldız şekilli olduğunu görürsünüz. Daha büyük buz kalıpları çok daha fazla sayıda buz kristalinden oluşur; ancak kristaller o kadar fazla sayıda ve o kadar sıkı bağlıdırlar ki onları ayırt etmek mümkün olmaz. Kristallerin çoğu, 1 ile 20 mm arası bir büyüklüğe sahiptir. Ancak en eski buzulları oluşturan kristaller, o kadar çok tekrar oluşumdan geçmişlerdir ki bazı buz kristalleri boydan boya 50 cm büyüklüğe kadar erişebilir.
Su donarak buz haline geldiğinde yarattığı genleşme güçlü bir kuvvet oluşturur. Donmuş su, pompalara zarar verebilir, antifrizli oldukları halde araba motorlarını olumsuz etkileyebilir. Dağlık alanlarda biriken yağmur suları kayalardaki çatlaklara dolar. Eğer sular burada donarsa o kadar büyük bir kuvvetle genişlerler ki bu kuvvet kayanın parçalanması ve bazı parçalarının tamamen kopmasına neden olur.
Eğer buza güçlü bir şekilde bastırırsanız buz erimeye başlar. En güzel kar topları, biraz üzerine basılarak erimeye başlamış olan kardan yapılır. Eğer hava 0°Cden daha soğuksa, buz ve kar donmuş haldedir. Kar, sıktığınızda zorlukla eriyecek kadar donmuş olur.
Buz örtüleri ve buz dağları
Toprağı sürekli olarak kaplayan geniş buz ve kar tabakalarına buz örtüsü adı verilir. Hepsi bir zamanlar dünyanın büyük bir kısmını kaplayan buz örtülerinden kalmadır. Dünyanın başlıca buz örtüleri, Antarktika ve Grönland’da bulunur.
Buz dağları, büyük buz örtülerinden koparak denize ulaşan çok büyük buz tabakalarıdır. Bir buz dağının sadece dokuzda biri su yüzeyinde kalır. Suyun altında gizli olan kısım, üstte görülen tabakadan çok daha büyüktür. Buz dağları, denizciler için önemli bir tehlikedir. En büyük buz dağları Ross Buz Kütlesi gibi Antarktika’dan kopan buz dağlarıdır. Bu yüzen buz kütlesi, Fransa kadar büyüktür. Kutup bölgelerindeki buz dağları Antartikadakilerden daha küçüktür; ancak boyları daha uzundur. Buzullar, Grönland çevresinde denize kadar ulaşır ve yüzmeye başladıklarında ya büyük kıvrımlar oluşur ya da tamamen kopmalar olur.
Buz dağları kutupsal bölgelerden uzaklaştıkça erimeye başlar. Soğuk su akıntıları buz dağlarını uzaklara taşır. Soğuk Labrador Akıntısı, büyük Arktik buz dağlarını Kuzey Atlantik’in yoğun denizcilik rotalarına kadar taşıyabilir. Uluslararası Buz Devriye gemileri, sürüklenen buz dağlarına karşı denizcileri uyarır.

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı