Güncel

Cambaz Kime Denir? Cambazlık Nasıl Ortaya Çıktı, Tarihçesi

Cambaz kime denir? Cambaz ne demek anlamı nedir? Cambazlık Nasıl Ortaya Çıktı, Tarihçesi, Karagöz Oyununda Cambazlar

Cambaz Kime Denir? Anlamları

1. Özellikle yükseğe gerilmiş ip, tel, çubuk üzerinde ya da bisiklet, motosiklet, at üzerinde tehlikeli, heyecan verici gösteriler ve denge hareketleri yapan kimse: iki cambaz bir ipte oynamaz (atasözü). 2. At alıp satan ya da yetiştiren kimse: Cambazdan at satın almak. 3. Bir işte usta, becerikli kimse: Laf cambazı

Karagöz oyunlarından Cambazlar ‘da görülen ve eğlendirici ikincil kişiler grubuna giren bir tipleme. (Hiç konuşmaz, elindeki denge sopasıyla ip üzerinde gösteriler yapar. Bir bacağı eklemlidir.)

Sözüne güvenilemeyen, hileci ve kurnaz kimse için kullanılır: Cambazın biridir, dikkatli ol.

İlgili Makaleler

AKROBAT elleri üzerinde denge hareketleri, çeşitli jimnastik oyunları yapan kişi. Oyunlarla ilgili olmayan, fakat tel, at, bisiklet, vb. üzerinde tehlikeli atlamalar yapanlara da akrobat denir. Bu anlamda cambazla akrobat eşanlamlıdır.

Cambazlık Nasıl Ortaya Çıktı, Tarihçesi

Alacahöyük’te (Çorum) yapılan kazılarda ortaya çıkarılan ortostaflardan biri üzerindeki kabartmalarda, kılıç yutan ve ortadaki bir merdivene tırmanan figürler bulunması (Ankara Anadolu medeniyetleri müzesi), Anadolu’da cambazlığın Hititler döneminde (I.Ö. II. binyıl) var olduğunu gösterir. Girit saraylarında, özellikle Knossos Sarayı’nın fresklerinde (İ.Ö. XVI. yy.), dinsel törenlerde koşan, sıçrayan gençler, kızgın bir boğanın boynuzlarından tutup kendilerini havaya fırlatan ve havada dönerek yere inen erkekler işlenmiştir. İ.Ö. III. yy.’a tarihlenen bir yunan vazosu üzerindeyse yere uzanıp, bacaklarını belden başlayarak başının üzerine doğru kıvırarak ayaklarıyla ok atan bir cambaz betimlenmiştir. J. Spon Recherches curieuses d’antiquitd adlı kitabında,. Anadolu’da Kapıdağı yarımadasındaki Kyzikos kentinde ünlü cambazlar yetiştiğini yazar.

Osmanlı Devletinde Cambazlık

Osmanlı döneminde, özellikle XVII. -XVIII. yy.’larda ünlü cambazlar yetişmiştir. XVII. yy. Osmanlı yaşamını tüm özellikleriyle anlatan Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde cambazlara ilişkin ayrıntılı bilgi verir; dönemin ünlü cambazları arasında Üsküdarlı Mehmet Çelebi, Mağripli Hacı Nasır, İskenderiyeli Hacı Ali, Harputlu Şaşı Hüsam, Bursalı Kubadî ve Kız Pehlivan’ın Atmeydanı’nda sultanın huzurunda düzenledikleri gösterileri aktarır.

Osmanlı cambazlarına ilişkin bir başka önemli kaynak da surnameler ve minyatürlerdir (Sumame-i Vehbi, Topkapı sarayı müzesi Kütüphanesi’nde). Vehbi, yapıtında Ahmet lll’ün oğullarının sünnet düğünü için Anadolu’nun çeşitli yerlerinden getirtilenlerin yanı sıra, Mısır’dan gelen Hacı Şahin ve Hacı Mahmut adlı cambazların hünerlerini de anlatır.

Sarayda bir cambazbaşı bulunur. Öteki cambazlar ancak onun izniyle cambazlık yapabilirlerdi. Cambazbaşıların yanında ona yardımcı olan ve usta olmak üzere yetiştirilen çırakları vardı. XVII. yy.’ın ünlü cambazbaşı Üsküdarlı Mehmet Çelebi idi. Daha sonra Abdülmecit ve Abdülaziz zamanında da Ahmet Ağa (öl. 1864) adlı ünlü bir cambazbaşı vardı.

Karagöz Oyununda Cambazlar

Cambazlar, bir karagöz oyunu. Çelebi’nin bir cambazhanesi vardır. Hacivat’tan burasını işletmesini ister. Karagöz de ona yardımcı olacaktır. Birlikte cambazhaneye giderler, Hacivat Karagöz’e cambazlık hakkında bilgi verirken gösteri başlar. Cambazbaşı, Karagöz’ü de alıp bir kayık içinde ipe çıkmaya çalışırken kayık parçalanır, Karagöz düşüp ölür. Hacivat cenazesini kaldırmaları için çingeneleri çağırır. Çingeneler tabutu taşırken Karagöz canlanıp tabuttan aşağı atlar. Oradakiler korkup kaçışmaya başlayınca, çingenelerin atları da ürker, büyük bir kargaşa başlar.