Genel KültürZiraat-Tarım

Ceviz Nerede Olur? Nasıl Yetişir? Özellikleri

Ceviz nerede yetişir? İklim, toprak özellikleri nasıl olmalıdır? Ceviz ağacı hangi özelliklere sahiptir? Ceviz nerelerde kullanılır?

Yurdumuzda çok yetişen uzun ömürlü, kalın gövdeli bir ağaçtır. Ana vatanı Orta Anadolu ve Hazar Denizi dolaylarıdır. Buralardan Yunanistan, İtalya, Fransa ve İngiltere’ye yayılmış, oradan da Güney Amerika’ya geçmiştir. Çin ve Japonya’da da yetiştiriimekteyse de en değerlileri memleketimizde ve İngiltere’de yetişenleridir.

Ceviz taç yaprağı olmayan ikiçeneklilerin cevizgiller familyasındandır. Yumuşak ve nemli topraklardan, ılık yerlerden hoşlanır. Yüksekliği 20-25 metreye varır, kökleri toprağın epey derinliklerine kadar iner. İlkbaharda ağaçlarda bir salkımı andıran sülük ler çıkar. Bu, bitkinin erkek çiçekleridir. Ayrıca, her tomurcukta 3-4 dişi çiçek bulunur. Birevcikli bir bitki olan ceviz ağacı üzeri kalın yeşil kabukla kaplı meyveler verir. Olgunlaşan cevizde bu kabuk koyulaşır, buruşur, altındaki asıl sert kabuk meydana gelir. Bu sert kısım da kırılınca içinden cevizin yenilebilecek kısmı ortaya çıkar. Buna ceviz içi denir. Ceviziçinde % 18 protein, 25-50 yağ, 16 nişastalı maddeler bulunur. İyi cins bir ceviz kurutulunca ağırlığının yarısı kadar iç verir.

Ceviz sadece meyvesi bakımından değil, bu meyvalarından çıkarılan yağı, ayrıca çok değerli olan tahtası bakımından da yetiştirilir. Ceviz yağı çok lezzetli bir yemeklik yağdır, yağlıboya yapılmasında da kullanılır. Bazı yerlerde olgunlaşmış meyvalarından reçel ve likör de yapılır. Kerestesi ağır ve dayanıklı olduğundan, kolay biçilip, kolay cilalandığından mobilyacılıkta kullanılır.

Cevizin yeşil kabuğunda, saplarında hoş kokulu bir esans vardır. Bazı böcekler bu kokudan kaçarlar. Bunları kaynatıp suyunu sinekler konmasın diye hayvanlara sürerler. Cevizin kabuklarında, yapraklarında elleri boyayan, kolay kolay çıkmayan bir boya ile iyot vardır. Bu yüzden ceviz yaprağı, kabukları boya olarak da kullanılabilir.

Ceviz çok kere kendiliğinden yetişir Kargalar cevizi çok sevdiklerinden onu alıp toprağa gömerler. Ayrıca ağacın etrafından çıkan sürgünlerle de ceviz yetiştirilebilir Ceviz uzun ömürlü Bir ağaçtır. 200-300 yıl kadar yaşayanı vardır. Memleketimizde hemen hemen 3 milyon kadar ceviz ağacı vardır, yılda 50-55 ton kadar ceviz elde edilir. Her yıl Avrupa memleketlerine 3-4 milyon lira tutarında 2-3 bin ton kadar ceviz satılır.

Taç Yaprağı olmayan iki çeneklilerin bir familyasıdır. Bu familyadaki bitkilerde erkek çiçekler uzun tırtılsılar, dişi çiçekler ise seyrek taneli başaklar halindedir. Amerikan cevizi, Kafkasya’da yetişen yalankoz ağacı gibi bitkiler bu familyadandır.

Kaynak: Hayat Ansiklopedisi Cilt 2 Sayfa 734

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir