Kültür

Dut ve Dut Ağacı Hakkında Bilgi

Dut nedir, özelliği nedir, Dut ağacı nerelerde yetişir. Dut ve Dut ağacı hakkında bilgi

Dutun Kuzey yarıkürenin ılıman bölgelerinde ve tropikal bölgelerin dağlık yerlerinde ancak beş kadar türü yetişir. Isırganlar takımının dutgiller (Moraceae) familyasından olan dutta, familyanın bütün bitkileri gibi, lateks ileten süt üretim damarları vardır. Familyadaki bitkiler çeşitli yapıdadır: Ağaçlar; ağaççıklar; sarmaşıklar; üstbitken (epifit) bitkiler.

En önemli dut türleri şunlardır: Ak dut (Morus alba); kara dut (Morus nigra); kırmızı dut (Morus rubra).

Kara dutun anayurdu İran’dır. Kara ve parlak meyveleri yenir. Dokunulunca sert olduğu anlaşılan yaprakları dayanıksız görünüşte, büyük, oval, bazılarında üç parçalı biçimdedir. Koyu sarı ve sağlam odunu açık havada kararır. Bu dutun yaprakları ipekböceği beslemekte kullanılırsa da çok besleyici değildir; bu yüzden hemen her yerde yerini ak duta bırakmıştır.

Bütün Güney Avrupa’da ve Anadolu’da yetişen ak dut, XII. yüzyılda ipekböceğiyle birlikte Çin’den getirilmiştir. Kara dut kadar dayanıklı olmadığından çok soğuk yerlerde yetişemez, donma tehlikesi vardır. Yapraklan oval, damarlı, küt ya da sivri uçlu olur. İpekböceğinin yediği bu yapraklardır. Ak dutun pek çok çeşidi ve alt çeşidi vardır. Aralarındaki ayrılık meyvenin biçimine (yumurtamsı ya da silindirimsi olabilir), rengine, yaprakların biçimine dayanır. Odunu kara dutun-kine benzer, ama açık havada az kararır.

• Amerika kökenli olan kırmızı dutun da meyveleri yenir ve odunu kara dutunkine benzer.

• Eskiden önemli bir iş olan dut yetiştiriciliği, yapay ipek yapımının bulunmasından bu yana önemini yitirmiş ve çok azalmıştır.
34 dut türünden bazıları yabani, bazıları bahçe dutudur; bunlar her türlü iklimde yetişir. Yabani kara dut (Morus nigra), yalnızca şekercilikte kullanılır.
Bahçe dutları daha çok ipek -böceği yetiştiriciliğinde kullanılır. İpekböceği(Bombyx mori) kurtçuk evresinde, koza örmek için bir yer ararken bir dala tüner (resim 1). Koza örme tamamlandıktan (resim 2) sonra, kozada kalan tırtıllar krizalit olacak, sonra da kelebeğe dönüşeceklerdir. Doğal ipek, bu kozalardan elde edilir.
 
 

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı