Kültür

Ebru Nedir Nasıl Yapılır

Ebru nedir, Ebru nasıl yapılır, özelliği nedir, Ebru hakkında bilgi

Düz kağıdı özel bir yöntemle renkli ve dalgalı çizgilerle süsleme sanatına ve bu yöntemle süslenmiş kağıda, ebru adı verilir.

Ciltçilikte, mermer damarlar gibi dalgalarla süslenen deri için de aynı terim kullandır.

Ebru sanatının kaynağı Türkistan’dır. Oradan İran’a ve Türkiye’ye gelmiş, ülkemizde gerçek sanat değeri olan çok başarılı örnekleri yapılmıştır. Bu örneklerin en seçkinleri, Topkapı Sarayı Müzesi’ndedir.

Ebru sözcüğü, Farsça bulut anlamına gelen Ebr sözcüğünden türemedir. Ebru yöntemiyle düz beyaz kağıtlar, bulutlar ya da damarlı mermerler gibi, renkli, dalgalı, hareli biçimler alır. Ve bu eb-rulanmış kağıtlar, kitap ciltlerinin iç kapaklarında ya da hat sanatında, el yazması levhalara fon olarak kullanılır. Türk ebrularının bir özelliği vardır: Ebru ustaları yalnızca kağıdı dalgalandırarak süslemekle yetinmemişler, ebru. üstüne motifler, çiçekler de yaparak onu zenginleştirmişlerdir. Ünlü ustaların kendine özgü üslupları böyle oluşmuş, tıpkı bir imza gibi, ebruya bakanlar onun, kimin yapıtı olduğunu anlayabilir hale gelmiştir; böylece belli bir üsluba uyan ebrular, o modeli ilk uygulayan ustanın adıyla anılmıştır.

Ebru nasıl yapılır?

Ebru yapmak için gerekli araç-gereç şunlardır: Kitre (çalılardan çıkan bir tür zamk); toz boyalar (madensel ya da kimyasal olabilir. Eski boyaların en ünlüleri lahor, bedahşi, bengal, çivit, vb. boyalardı); taze sığır ödü (mezbahadan sağlanır; kağıtlara, boyalara, gerekli suya uygun boyutlarda katılır); tabak; bir ufak havan; suluboya fırçası; kahve kaşığı; tahta kaşık; çanak; vb.

Önce, derince bir kaba uygun ölçüde su konulur ve bu suya kitreden bir bölüm atılır. Kaşıkla iyice eze eze karıştırdıktan sonra kitre eritilir. Su boza kıvamına gelinceye kadar kitre eklenir.

Boyalar ayrı ayrı, iyice dövülerek ince un haline getirildikten sonra, ayrı çanaklardaki bu boyalara kitreli sudan konarak bal kıvamında bulamaçlar oluşturulur ve bu bulamaçlar iyice karıştırılır.

Bulamaçların içine, boya miktarına göre bir ya da iki kahve kaşığı öd katılır; bu da iyice karıştırılarak bulamaca yedirilir.

Ebrunun yapılacağı kaba, bir karış yüksekliği buluncaya kadar, kitreli sudan konur. Sonra, hazırlanmış boyalardan, bir suluboya fırçasıyla bir tutam alınarak kitreli suyun yüzüne salınır. Boya salmaya koyu renklerden başlamak gerekir. Kitreli su, hem yoğun ve kalındır, hem de yapışkandır. Onun için boyalar suyun yüzünde kalır. Boyaların içindeki öd de onların dibe çökmesini önler. Sanatçı, istediği boyaları suyun yüzüne yerleştirdikten sonra, bir iğne ucuyla boyalara dokunarak bunlara istediği biçimi, hareyi, dalgayı verir.

Artık sıra kağıdın ebrulanmasına gelmiştir. Kağıdın, boyayı kolay emen, biraz kabaca bir yapıda olmasında yarar vardır. Ebrulanacak kağıt yavaşça suyun yüzüne bırakılır; beş on saniye sonra, yine aynı özenle su yüzünden kaldırılır. Bu süre uzamamalı ve kağıdın bütün boyayı çekmesi önlenmelidir. Sudan çıkartılan kağıt, suyu ve kitresi iyice süzülünceye kadar bir köşesinden asılır. Sonra düz bir yüzeyde kurutulur. Kurutma işlemi, güneşte ya da sıcakta yapılmamalıdır.

Boyalar bozulmamışsa, aynı suya ikinci bir kağıt konabilir.

Ebru desenleri günümüzde, basılı kağıtlarda, duvar kağıtlarında ve kumaş üstünde denenmekte ve bu çalışmalardan çok olumlu sonuçlar alınmaktadır.
 
 

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı