Elazığ Kız İsteme Adetleri ve Şerbet İçme

Kız evinden onay cevabı alınınca evlenmenin ilk olayları başlamış demektir. Baba, amca, dayı veya yakın akrabalardan bir kaç kişi, kızın babasına gider, kızı resmen isterlerdi. Cevap: Allah kısmet etmiş ise biz ne diyebiliriz? Hayırlı ise olsun… Değilse olmasın!., gibi alçak gönül ve tevekkül ile ya bir Evet! veyahut bir bahane ile hayır! diye de cevap verilebilirdi. Evet, cevabı alınırsa bir kaç gün sonra da ,yine oğlanın yakınlarından bir kaç kadın, kız evine gider anasından da kız istenilirdi.

Bu o demektir ki, o zamanlarda bile bu gibi içtimaî ve önemli işlerde kadınlara da yer veriliyordu. Bundan sonra taraflar arasında ŞERBET İÇME merasimi yapılırdı, aynen şöyledir:

Oğlan evi tarafından yakınları, dostları ve komşuları hatırı sayılanlar bir kaç gün önce bu merasime davet edilirler. Belli gün ve saatte oğlan evine gelen bu davetli topluluğu bir cemm-i gafir halinde oğlan evinden kız evine kadar yürüyerek giderler ve ev sahipleri tarafından karşılanırlar. Kız evinde de aynı nicelikte davetli bulundurulurdu. Bu misafirler hep bir arada büyük selâmlık odalarında veya geniş sofalarda otururlar, zemin ve zamana göre konuşulurken, tarafların arasından işten anlayan bir kaç kişi seçilerek başka bir odada oğlan tarafının vereceği başlık ve diğer eşyanın cinsi ve miktarı üzerinde görüşmeler başlardı. Bazen bu işte taraflar arasında çok sert konuşmalar ve hatta anlaşmazlıklar olur ve bu soğuk hava içinde evlenmenin geri bırakıldığına ve davetlilerin şerbet içmeden dağıldıklarına da tesadüf edilirdi. Anlaşmada muvafakat oldu mu, güzel sesli hafızlar tarafından Aşr-i şerifler okunur, misafirler arasındaki âlimlerden birisi tarafından yapılan duanın sonunda, büyük gümüş tepsiler içinde, ya Hint işi madenî kupalar veya çok eski devirlere ait renkli, çiçekli, kesme bellor bardaklarla şerbetler dağıtılır, içildikten ve taraflar tebrik edildikten sonra merasime son verilirdi ki, bu merasime Harput’ta (Sakal öpme), (Şerbet içme) veya (Hutbe) gibi isimler verilirdi.

Kaynak: İshak Sunguroğlu- Harput Yollarında