Halk Bilimi

Gök İyeleri, Yıldız

Yıldızlar da Ay ve Gün gibi birer koruyucu iye idi. Onlar da, Gün’ün çekildiği anda, yer yüzüne, Tanrı’nın insan oğluna gönderdiği ışığı bildirmekteydi. O yüzden çadırın ortası, tepe noktasında delik bırakılır ve karanlıkların içinde iyiliği taşıyan ışık, Tendük adı verilen bu yerden içeri dolardı. Ay gibi, yıldızlar da Kişioğlu için aynı rolü oynayan varlıklardı. Güneybatı Anadolu’nun Tombak ev olarak bilinen çadırlarının tepe noktasında yuvarlak bir ayna var iken, Tuva Türklerinde Yıldız Taşı ile yağmur yağdırılırdı.
Azerbaycan’da “Batı Yıldız“ını gören şahıs şanslı kabul edilir.  Doğu Anadolu’da yıldızı kayan kimsenin, öleceğine inanılır ve kayan yıldızı gören kimse “Yıidız’ım yerinde” der. Bu inanç, Azerbaycan’da da vardır. Yıldızı kayanın ömrünün biteceğine inanılır.
Gagauzlarda her insanın bir yıldızının olduğuna, insan öldüğü zaman, yıldızının yere düştüğüne inanılır.İnsanların yıldızlarının olduğuna, yıldızın kaymasına şahit olan kişinin o anda bir kimsenin öldüğüne inandığına, ölen kimsenin kendisi olmaması için “Yıldızım Yerinde” diye tekrarlandığına ve bazanda “tu-tu-tu” dediğine Azerbaycan gibi Doğu Anadolu’da da şahit olmaktayız. Azerbaycan’da “Baht Yıldızı’m” görenin şanslı olacağına inanılır. Silvan’da Yıldız sayısının insan sayısına eşit olduğu inancı vardır.
Gagauzlar da gök gürlemesi Aziz İlyas’ın arabasının gürültüsüdür. Kuzey Irak’da; Güneş’e Ay’a, ve Yıldız’lara küfredilmez, hakaret edilmez. Gagauzlar aya karşı işemezler.Kars yöresinde de aya karşı işenilmez
Kaynak: Eski Türk Dini İzleri / Yaşar Kalafat

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı