HalkbilimiGelenekler

Güvey Kime Denir? Kültürümüzde Güvey Adetleri

Evlenmek üzere olan erkek ya da yeni evlenmiş erkek (özellikle evlenme gününde). 2. Anne, baba ya da kız ailesinin büyüklerine göre kızlarının kocası; damat. Güvey girmek, evlenmek. Güvey olmadık ama kapı dışında bekledik, bir konu üzerinde derinlemesine bilgisi olmayan, ancak konuya da yabancı bulunmayan kimseler-, ce şaka yollu söylenir. Güvey yemeği, güveyin ailesince düğün akşamı akrabalara, yakınlara verilen yemek.

Güvey çamaşırı, kız evinin güveye yolladığı çamaşır. Güvey hamamından sonra, bazı yörelerde güvey eğlenmesi sırasında giydirilir. Getirene yüklüce bir bahşiş verilir.) Güvey eğlenmesi, düğün töreninden önce güvey evinde yapılan toplantı. Güvey gezdirmesi, düğünden sonraki ilk günün sabahı, sağdıç ve arkadaşlarının güveyi alarak gezdirmeleri. Güvey hamamı, düğünden önce (genellikle perşembe günü) güvey ve arkadaşlarının topluca hamama giderek yaptıkları eğlence. Güveyin arkadaşları, görevlendirilen biri aracılığıyla davet edilir. Çalgı eşliğinde hamama gidilir, konuklara ikramda bulunulup eğlenti yapılır Daha sonra güveyin evinde toplanılır. Bazı yörelerde güvey eğlenmesi, güvey hamamından sonra yapılır. Güvey kapama, güveyi içeri tıkma, eski tulumbacı ve esnaf düğünlerinde güveyi camiden törenle evine getirme ve yumruklayarak gelin odasına sokma geleneği. Güvey önlüğü, bazı yörelerde gelinin, oğlan evine gelirken birlikte getirdiği baklava.

Güvey eğlenmesi, bazı yörelerde düğünden önceki bir gün (genellikle çarşamba günü), bazı yörelerdeyse güvey hamamından sonra yapılır. Güvey ve arkadaşları güveyin evinde toplanır, toplantıya hoca da çağırılır. Odanın görünür bir yerine bir futa asılır, karşısına kilim serilip üzerine güveyin oturması için minder konur. Konukların tümü gelince güvey içeri girer, odanın ortasına güvey bohçası yerleştirilir. Hoca bohçayı dua ve ilahilerle açar, içinden çıkan işlemeli peşkir, hocaya armağan edilir. Daha sonra güvey ve bohçadaki güvey çamaşırı başka bir odaya alınır, burada güveye aptes aldırılıp çamaşırları giydirilir. Bundan sonra güvey ve arkadaşları hep birlikte eğlenirler.

Güvey kapama, eski esnaf ve tulumbacı düğünlerinde görülen bu geleneğe, Anadolu’nun bazı yörelerinde bugün de rastlanmaktadır. Düğün töreninden sonra güvey ve yakınları topluca yatsı namazına gider, namaz bittikten sonra güvey en sona kahrve camiden çıkmakta gecikir. Arkadaşları kalaylı büyükçe bir siniyi ya da aşure tablasını mumlarla donatır, güvey camiden çıkınca “arayı arayı buldum belayı, sen de seyreyle efendim bu edayı” nakaratını söyleyerek alay halinde güvey evine doğru yola koyulurlar. Evin önüne gelince, kapı önünde güveyi kıyasıya yumruklamaya başlarlar.

Güvey hiçbir biçimde kendini koruyamaz ve yediği yumruklara karşılık veremez. Ellerinden kurtulup eve girdikten sonra kapı önündekilere şerbet sunulur Birbirinden bardak kapmak, yere vurup bardağı kırmak gelenektendir