Kültür

Halay Nedir, Halay Hakkında Kısa Bilgi

Halay Hakkında Bilgi

Halay nedir, Halay oyunu nasıl oynanır, halay çeşitleri nelerdir, halay hakkında kısa bilgi.

– Orta Anadolu’nun davul zurna çalınarak oynanan bir halka oyunudur.

– Halk oyunlarından en yaygın olan bir çeşit sıra dansıdır.

– Halay veya Alay, Orta Anadolu ile Güney Anadolu (Çorum-Sivas-Malatya) bölgelerinde toplu düz dizi halinde ve disiplinli bir şekilde oynanan oyunların tümüne birden denir.

– Çeşitleri ne olursa olsun, Halay bir Alay oyunudur. Yani toplu oyunların en soylu ve en gösterişli örneğidir. Daima bir baş çekenin kumandasında oynanması oyun ve ritm disiplini bakımından bu oyunların belirli bir sisteme bağlı olduğunu göstermektedir.

– Halaylar, ölçülü hareketlerle neşe ve coşkunluk ifadesi taşıyan geniş ufuklu bölgeler oyunudur.

– Çeşitli bölgelerde Alay, Haley, Haliy, Aley vb. şeklinde telaffuz edilen Halay kelimesinin kalabalık insan topluluğu anlamına gelen Alay’dan geldiğini söyleyenler de vardır. Alaylar, Bulaylar veya Buleyler şeklinde kullanılan deyimdeki Buley kelimesi de topluluk, taife anlamında da kullanılır. Anadolu’nun birçok yerinde bu adla söylenen halk oyunları vardır. Hazar Denizi’nin ötesindeki Türkmenlerde Alay – Hengi adlı bir oyun oynanır. Orhun yazıtlarında da halaya yakın Ulayı veya Ulayu kelimesi süreklilik anlamında geçer.

– En az üç kişiden başlayarak yerin genişliği ve oyuncunun sayısı nispetinde kadrosu genişleyebilen toplu oyunların adıdır.

– Halaylar bağımlı oyunlardır. Oyuncular halay başının komutuna uyarak hareket ederler. Halaya çoğunlukla bağlı diziyle başlanır. Oyuncular birbirlerini küçük parmaklarından tutarak, kol kola girerek ya da omuzlarından tutarak diziyi oluştururlar. Bazı halaylarda bu diziliş bir süre sonra değişerek, bazılarında ise oyunun sonuna değin sürer.

– Anadolu’da eşlik türkülerin ya da figürlerin kaynaklandığı olay, yer ya da kişilerin adını taşıyan yüzlerce halay saptanmıştır. Halaylar düğün, nişan, kına gecesi, dinî ya da resmi bayramlar nedeniyle düzenlenen törenler, askere uğurlama vb. toplu halde yapılan her türlü eğlentide oynanır.

– Halaylar 1,2,3,4 bölümlü olarak oynanmaktadır. Tek bölümlü; tek melodiyle hızlanarak oynanırlar, iki bölümlü; bunlarda iki melodi ve iki ritm vardır. Ağır başlayan bölümlere “Ağırlama” denir, ikinci bölümde ritm değişir, oyun hızlanır. Genellikle “Hoplatma, Yelleme, Sıktırma, Yürütme” adlarını alır. Üç bölümlü; üç melodi ve üç ritm vardır. Bazen iki melodi üç ritm olabilir. Çoğunlukla “Ağırlama” ile başlar “Yürütme” ile devam eder. “Hoplatma” ile son bulur. Dört bölümlü; dört melodi ve dört ritm vardır. “Ağırlama” ile başlar, “Yanlama” ya geçer, “Oynatma” ile hızlanır ve “Hoplatma” ile son bulur.

Türk Halk Oyunları; İsmail Ekmekçioğlu, Metin Kaplan, Cüneyt Bekar

 
 

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı