Halk Bilimi

Harput'ta Gelin Odaları

GELİN ODASI
Gelin odası, tertemiz, muntazam surette tertip edilmiş.. Her şey yerli yerinde.. Ortada iki büyük şilte üst üste serilmiş.. Yüzleri ipek kumaşdan yorganlar.. Başları dantelli beyaz patiska yastıklar.. Yatağın yanı başında, ya bir halı seccade veya ipek veya sırma işlemeli Şam mamulü bir seccade serili.. Gelin, al duvağiyle bir kenarda ayakta sessiz, sadasız duruyor. Güveği, içeri girince her şeyden evvel seccadeye geçer, iki rik’at namaz kılar ve sonunda da mesut olmasını Tann’-dan niyaz yolunda ellerini kaldırarak duâ ederdi.. Bu sıra Gelin, Gü-veğinin başına gümüş bir veya iki kuruşluk bir para fırlatır.. Bunu Gü-veğinin başına veya secde yerine düşürebilirse evlilik hayatında becerikli, değilse pısırık sayılırdı.
Güveği, seccadeden kalkınca doğru Gelinin karşısına gelir. Duvağını açar ve evvelden hazırlanan ve «yüz görümlüğü» tâbir edilen ya bir kelep inci, veya Elmas bir Pantantif, ve yahut bir kaç Beşibirlik… Aile fakir ise bir veya bir kaç madenî altın çıkarır, Gelinin boynuna veya göğsüne takar.. O sıra «Şirin Melekleri» yetişir de Güveğinin gözüne Gelini velev çirkin de olsa güzel.. Güzel olsa da çirkin gösterebilir, inanışı vardır. Bu sebeple etrafı Geline daima şu temennide bulunurlardı. ? Allâh, şirin melekleriyle göstersin. Bazan da kızların yüzlerini görmeyen zavallı Güveğiler, hiç beklenmedik şekilde öyle çirkin, öyle hoyrat Gelinlerle karşılaşırlardı ki, Gelini o hâlinde telli duvaklı bırakıp odadan çıkar, bir daha eve girmez ve hattâ ertesi günü memleketi bile terk edereJf diyar diyar dolaşan Güveğilere de tesadüf edilirdi. Sonra Güveği, Gelinin başından duvağını alırken ayağına ,basmak ister.. Sağdıcı tarafından evvelden tenbihli olan Gelin, çevik Ve bejerikli ise ayağına bastırmamak isterken, tersine olarak kendisi Güveğinin ayağına basmak ister.. Çünkü hangisi daha evvel ayak basarsa evlilikte sonuna kadar o hâkim olurmuş..
Gece sükûn içinde geçer.. Başka İllerde görüldüğü gibi silâh atma, teneke çalma gibi ilân-ı şadümanî tarzında hareketler, Harput evlenmelerinde yoktu ve görülmemişdir de… İşte büyük fedakârlıklarla meydana getirilen bu evlenme, yurda ve memlekete yeni bir aile yuvası daha kazandırmıştır ki, bu bakımdan manevî üstünlüğü kabili  inkâr değildir.

İshak Sunguroğlu-Harput Yollarında

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı