Biyografi

İbrahim Abay Kimdir

“Gün ardından gün doğar İlerleme değişmez. Fikir fikri sürükler. Yele binsen, yetişmez.”
İbrahim, Kazakeli’nde ve bütün Türk Dünyası’nda kısaca ABAY adıyla tanınır. Kalemini; tembelliğe, haksızlığa, ayrılığa, sevgisizliğe, düşmanlığa karşı ustaca kullanan bu ulu kişi; 10 Ağustos 1845 yılında Kazakeli’nin Semey bölgesinin Abay ilçesi Cengiztav’da doğdu. Babası, Kunanbay Bey, annesi Ulcan Hanım’dı…
Abay, öğrenimine 1857 yılında Semey’de, Ahmet Rıza medresesinde başlar. Medrese öğrenimini sürdürürken, Arapça’yla, Farsça’yla tanışır. Çağatay edebiyatını inceler. Bu kültürlerin şiir dünyasına dalar, şiir zevkini tadar.
Rus okuluna devam ederken de; Puşkin, Lermentov, Turganyev gibi yazarların eserleriyle bilgi dağarcığını büyütür.
Yönünü batıya çevirir; İngiliz şairi Lord Byron’u okur. Alman Geote’nin eserlerini tanır. Ve Abay genç yaşında olgunlaşır!
Ailesi zengindir. Babası yöneticidir. Kendisi de yöneticilik yapar. Maddi bakımdan hiçbir sıkıntısı yoktur. Yönetici olmanın toplumda yarattığı saygıya da sahiptir. Herhangi bir insanın mutlu olabileceği ortam ve imkân içinde yaşar. Mutlu mudur? Hayır! Çünkü Abay, sıradan bir insan değildir. Onun gönlüne, maddi refah ve makam şöhreti huzur vermez. O, toplumun dertlerini yüreğinin derinliklerinde duyar. O ancak, toplum huzurluysa huzurlu olabilir.
Abay, gerçekten farklı bir insan! Hiç de dert edinmeyebilirdi Kazak Türk’ünün sosyal sorunlarını. Aksine, her Kazak Türkünün doğrusunu kendi doğrusu, her yanlışını kendi yanlışı olarak bildi. Kazak Türküne musallat olmuş kötü huyları çekinmeden bir bir sayıp; bunların getireceği felâketleri açıkladı; cesurca eleştirdi. Hani bir söz vardır ya Anadolu’da: “Kasap sevdiği, beğendiği deriyi yerden yere vurur” diye. İşte Abay’ın Kazak Türküne yaklaşımı da öyle… Kazakları çok sevdiği için, Kazakların hiçbir yanlışına tahammül etmedi. Çünkü Abay dosttur. Ve dost; açıkça söyler!
Abay, Kazak Türkünün 19. yüzyıldaki yiğit sesidir! Yazdığı şiirlerle, nesirlerle Kazak Türküne doğru yolu gösteren bir ulu kişidir Abay!
Bugün onun sözleri dillerde, onun ülküsü gönüllerde!
Abay, hep Kazak Türkünün birliğini, dirliğini diledi; çalışkanlığı öğütledi; sevgiyi, bilgiyi yüceltti.
Kazakeli’nin uçsuz-bucaksız bozkırlarında onun bilge sesi hâlâ, yankılanıyor:
“Bunu yazan kişinin adını bilme, sözünü bil!”
 Engin bir alçak gönüllülükle böyle diyor Abay… Ancak, biz hem sözünü biliyoruz hem de adını! Ve hiç unutmayacağız Kazak Türküne doğruyu gösteren Abay’ı!
 
Büyük düşünür Abay, her güzellikle ilgilenir. Sözgelişi doğanın güzelliği, mısra mısra dökülür Abay’ ın kaleminden:
“İlkbaharda kalma kışın ayazı Kadife gibi gürleşir yeryüzü Canlılar, insanoğlu söyleyebilse, Ata ana gibi duygulanır güneşin gözü.”
Bazen de bir güzel kızın alımlı hâli otağ kurar Abay’ ın duygu dünyasına:
“Sensin, canın lezzeti Sensin tenin şerbeti Sensin üstün yaratan Allah’ın kudreti.”
“Saçları arkadan burma burma, Saçbağı şıngıldar, yürüse yavaşça Süslü börklü, ak gerdanlı, kara kaşlı Kızın böylesini gördün mü hayatında?”
Ve O Kazak Türk’ü olmanın sorumluluğu ile 19. yüzyılda şöyle seslenir içinden çıktığı halkına:
“Büyük halkım, Kazak’ım, zavallı yurdum.
Usturasız ağzına düştü bıyığın,
İyi ile kötüyü ayıramadın
Biri kan, biri yağ olmuş iki avurdun.”
Sadece şiirleriyle değil, nesirleriyle de farklılık gösterir Abay… Onun sözleri, birer ata sözü olarak dolaşır Türk dünyası’nı!
“Kişiye, bilgisine bakarak destek ver; bilgisize yaptığın destek sonunda seni üzer.”
“Yiğit çok istese de aza râzı olur. Bencil az istese, fazla da versen memnun olmaz.”
“Başarılı olmak istiyorsan, usulünce çalış” “Tok dilenci şeytan, tembel sofu yalancıdır”
“Gücü olmayan kızgınlık, sözünden dönen âşık, çırağı olmayan bilgin hiçtir”
Türk dünyasında Kazakeli’nde 19. yüzyılda bir güneş gibi doğan İbrahim ABAY, ömrünün sonuna kadar Kazak Türkünün birliği, dirliği, mutluluğu için düşündü, çalıştı… 23 Haziran 1904 tarihinde öldü. Onun fikirleri, onun düşüncesi hâlâ yaşıyor.
Onu rahmetle anıyoruz.

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı