Karaman Canhasan Höyüğü Tarihi Özellikleri

Karaman ilinin sınırlan içinde höyük; il merkezinin 13 km K.-D.’sunda, Çatalhöyük’ün 60 km kadar D.’şundadır. Orta Anadolu’nun Bakırtaş dönemi kültürünü aydınlatan önemli buluntu merkezlerinden olan yükte David French yönetiminde kazılar yapıldı (1961-1970). Bu kazılarda yedi katman saptandı. En altta, yaklş. İ.Ö. 6500’lere tarihlenen çanak çömleksiz Yenitaş dönemi kalıntıları ortaya çıkarıldı.

Gelişmiş bir mimarinin görüldüğü bu katta yapılar temelsizdir. Kerpiç duvarları çamurla sıvanmış evlerin tabanında sert kil ve çakıl döşelidir. Dörtgen planlı yapıların çoğu Çatalhöyük ve Hacılardaki gibi kapısızdır ve bunlara damdan girilmektedir. Evlerin arasında avlular ve geçitler bulunur. Yapılarda odalar, ocak yerleri, duvar içlerine gömülü fırınlar ve duvarlara bitişik sekiler vardır. Tarım ve hayvancılık yapıldığını gösteren bulgulara rastlanmıştır.

Kazılarda karbonlaşmış buğday, arpa, mercimek, baklagiller, yabani üzüm, çitlembik, çavdar ve ceviz gibi çeşitli ürünler ortaya çıkarılmıştır. Obsidyenden yapılmış araç gereçler arasında kazıyıcılar, deliciler, minik üçgen ya da yarım ay biçimi küçük taşların yanı sıra, çakmaktaşından oraklar, bıçaklar, kemik iğneler, cilalı baltalar bulunmuştur. Yaklaşık İ.Ö. VI. binyıl sonlarıyla V. binyıl başlarına tarihlenen Bakırtaş dönemi katmanlarındaysa kentleşme olgusunun geliştiği görülür. Özellikle 2B ve 2A katmanları, dönemin mimarlığını yansıtması açısından önemlidir.

Yapılar iki katlıdır; alt katları depo olarak kullanılmış, üst katlar asıl yaşama bölümlerine ayrılmıştır. Duvarların alt bölümleri çok kalındır ve bu yapılarda da kapı ya da giriş açıklığı yoktur; evlere dışardan basamaklarla çıkılan damlardan girilmektedir. Kimi evlerde geometrik bezemeli duvar resimlerine rastlanmıştır. 2A ve 2B katmanlarındaki çanak çömleklerin bir bölümü çark, bir bölümüyse el yapımıdır. Çatalhöyük buluntularımla da büyük benzerlik gösteren ve Kilikia bölgesindeki Yümüktepe”‘den (içel) ithal edildiği anlaşılan bu kaplar, bölgeler arasındaki ilişkilere de ışık tutar.

Bilezik, topuz başı benzeri bakır eşyalar, bakır işlemeciliğinin varlığını kanıtlar. Bakırtaş dönemi buluntuları arasında kilden yapılmış stilize insan ve hayvan heykelcikleri de vardır. En üst katman ise (I), Roma, Bizans ve osmanlı dönemi kalıntılarından oluşan karışık bir tabakadır. Canhasan buluntuları, Ankara Anadolu medeniyetleri müzesi’nde sergilenmektedir. 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu