Nedir

Kertenkelelerin Özellikleri Nelerdir

Kertenkelelerin Özellikleri Nelerdir, Kertenkeleler nerede yaşar, nasıl beslenir, hangi hayvanları avlarlar, çeşitleri nelerdir.
Sürüngenler sınıfının, pullu sürüngenler takımından bir alt takım. Sürüngenlerin çevreye en iyi uyabilenleridir. Yer altında, ağaçların üzerinde yaşayabilir, yüzebilir, suyun yüzeyinde koşabilirler. Toprak üstünde yaşayanlarının memelilerde olduğu gibi keskin gözleri vardır. Göz kapakları, uyurken veya herhangi bir tehlike anında kapanabilir. Gözleri saydam bir pulla kaplı olan gekolar ve gece kertenkelelerinin ise, oynak göz kapakları yoktur.
Kertenkelelerin ayak ve bacaklarında, yaşadığı çevreye uyumun sonucu, büyük değişiklikler olmuştur. Yerde yaşayanların ve ağaçlara tırmananların ayak parmakları çok uzundur. Genel olarak çok gelişmiş ayakları, beş parmaklıdır. Parmakların altında pullardan oluşmuş, yapışkan küçük yastıklar bulunur. Kaymayı önleyen kılımsı çıkıntılar, bu yapıyı çevreler. Kum ve toprağın altında yaşayan bazı kertenkeleler, bacaklarını tümüyle kaybetmişlerdir. Çok gelişmiş bir kulak yapısına sahip oldukları saptanmıştır. Buna karşın, sese karşı duyarlı değillerdir. Alt çene kemiğinin iki parçası önde birbirine kaynamıştır, ağız genişleyemez. Genellikle etçildirler. Her tür omurgalı hayvan, böcek ve kuş yumurtası ile beslenirler. Uzun vücutları, uzun, sivri bir kuyrukla son bulur, üstü, küçük parlak pullar, yumrular veya sık pürtüklerle kaplıdır. Kuyruk, kertenkelelerin en büyük özelliğini oluşturur. Bir düşman kuyruğunu yakalayınca, kertenkeleler, kuyruklarını koparıp kaçabilirler. Ardından yeni bir kuyruk gelişir. Yeni gelişen kuyruğa kıkırdak dokusundan bir çomak destek olur. Yeni kuyruk, genellikle ilkinden kısa, yüzeyindeki pullar düzensiz ve renksizdir. Sürekli yenilenebilen kuyruğun uzama süresi bir hafta ile bir ay arasındadır. Kuyruğun’ tümüyle değil de kısmen koptuğu veya kırıldığı durumlarda, yeni bir kuyruğun uzamasıyla, çatallı bir görünüm kazanır.
Kertenkeleler içinde en gelişmiş olanı bukalemunlardır. Avlarını yapışkan uzun dilleriyle yakalayabilen bu hayvanlarda, diğer kertenkelelerin bazılarında görülen, renk değiştirebilme yeteneği, en üst düzeydedir. Deri yapısından kaynaklanan bu yetenek, bukalemunun, bulunduğu çevreye göre, renk almasına yol açar. Gözleri hareketlidir ve biri aşağıya bakarken, diğeri yukarıyı görebilir.
Kertenkelelerin bazı türlerini yılanlardan ayırmak çok güçtür. Çoğunlukla yer altında yaşayan türlerinin dahil olduğu bu grupta kahverengi kör yılansı, kül rengi kör-yılansı gibi kertenkeleler, ne kör ne de yılan olmamalarına karşın, ayaksız olduklarından, bu adla anılırlar. Anüsün iki yanındaki ayak kalıntıları, kalça kemiklerinin kalıntıları, göz kapaklarının oynaklığı, alt çene kemiklerinin önde birleşmesi ve kuyruklarının koparak, yenilenebilmesi, görünümlerinin yılana benzemesine karşın, bunların kertenkele olduklarını kanıtlar.
Bütün kertenkelelerin yüzücü olmalarına rağmen, bazı türler, çok iyi yüzerler. Varanlardan bazıları, bu sayede, Okyanus adalarına ulaşarak, orada yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Yapı olarak timsahı andıran küçük Küba kertenkelesinin, kafasının üstünde yer alan gözleri, başın büyük bir kısmı suya battığı zaman dahi çevreyi görmesini sağlar.
Büyük Kültür Ansiklopedisi 7 Cilt Sayfa 2632

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı