Nedir

Klasik Nedir? Klasik Ne Demek?

Klasik nedir, ne demek, sözlük anlamı. 
Klasik. Üzerinden çok zaman geçtiği halde değerinden kaybetmeyen eser, estetik anlayış, öğreti.
Klasikliğin temel özelliği, kuralcı ve alışılmış metodu uygulamasıdır. Buna göre klasik, türünde model olarak kabul edilen bir eserdir. Belirli şartlardan ve sanat kurallarında, oluşan bir biçimdir. Bu özellikleri iledir ki üzerilerinden uzun zaman geçtiği halde değerini ve saygınlığını kaybetmeyen eserlere klasik eserler denilmiştir. Roma, Fransız, Yunan klasikleri gibi. Söz gelimi, Yunan filozofu Aristonun Politikası, Platon’un Devlet’i, Homeros’un İlyada’sı önemli klasik eserler arasındadır. Bir başka yönüyle klasik, 1660’lı yıllarda yazılan ve yayılan ünlü Fransız eserlerinin genel adıdır, örneğin, La Fontaine, Moliere, Belieau ve Racine’nin eserleri büyük temel klasikler içinde yer alır. Öte yandan, klasik denilince akla, dilin okullarda öğretilen temel biçimi gelir. Klasik Arapça, klasik Latince , veya bilimler için klasik mantık gibi.
Klasik eserlerin temel karakteri gerçeği olduğu gibi yansıtmaları ve dili en güzel şekilde belirli kurallara dayanarak kullanmalarıdır. Prensip olarak ortak değer hükümlerine uyarlar. Bundan dolayı toplumlarda yıllar boyu kabul görmüşlerdir. Klasik eserlerin temel kaynağı, her şeyden önce akıl, duyu ve gerçektir. Klasik yazarlara göre en” güzel şey gerçektir. Gerçeğe bu kadar önem veren yazarlar sade bir dil kullanmasını bilmişler, toplumun her tabakasını hareketlendirmeyi başarmışlardır. Bu yönleriyle klasikler, belli bir toplumun belirli bir zaman dilimi içindeki ortak bir ıstırabını, duyuş ve düşünüşünü, umut ve ideallerini yansıtırlar. Temel özellikleri olarak klasik yazarlar, dış tabiatı değil, daha çok insanın ve toplumun iç dünyasını ve bunalımlarını dile getirmişlerdir. En güzel bir şekilde, insan karakterlerini ortaya koymuşlardır.
Eski ve büyük klasiklere dayanılarak XVI. yüzyıl Avrupa’sında önemli klasik akımlar ve edebiyat eserleri ortaya çıkmıştır. Bunların en dikkate değeri klasisizm ile neo klasisizmdir. Klasisizm, edebiyat, sanat, ve ekonomi alanında etkinliğini sürdürmüştür, ünlü edebiyatçı Andre Gide’nin ‘ifadesi ile klasisizm, doğal olarak erdemler topluluğu, klasik eser de düzenin, ölçünün, iç romantizm üstündeki üstünlüğünün anlatıcısıdır. Bir başka deyişle klasisizm, olumlu olma yönelimiyle birleşimlerde dengeli ve sağlam kalma zevkiyle biçimlere uyma, edep dışına çıkmamaya özen gösteren bir edebiyat ve sanat akımıdır.
XVI. ve XVII. yüzyıl Avrupa’sında yayılmıştır. Temel gaye olarak, tabiatı akla uygun bir şekilde taklit etmeye dayanır. Akıl, sağduyu ve tabiata dayanan klasisizmin temel karakteri az söyleyerek çok şeyler anlatmak, heyecana ağırlık vermek, insan tabiatına uymak, dilde sadeliği esas almak, kurallara tam uymak, aklın denetimine bağlı kalmakla beraber din dışı konulara eğilmektir. Klasisizmde trajedi vardır. Batı edebiyatında klasik edebiyat akımının en büyük öncüleri Lope de Vega, La Bruyere, Fenelon, La Rochefoucauld, Blaise Pascal, Corneille, Moliere, Descartes, Racine ve La Fontaine’dir. Madam De La Fayette’nin klasik romanının adı Princesse De Cle-ves’dir. Bu roman dışında diğer klasik eserler daha çok tiyatro alanında ortaya çıkmıştır. Bizde klasisizmin temsilciliğini Şinasi, Ali Bey ve Ahmet Vefik Paşa üstlenmişlerdir.
Klasisizmin gereği Yahya Kemal, Yakup Kadri, Sadullah Bey, Kamil Paşa, ve Salih Zeki , Eski Yunan klasiklerine ve edebiyat biçimine az da olsa bağlanmışlardır. Kamil Paşa, öncelikle Fenelon’u, Sadullah Bey İlyada’yı, Salih Zeki Yunan şiirini temel olarak almışlardı. Salih Zeki için şiir yalnız Yunan’dı veya Yunan’a benzeyendi. Cemal Meriç’in ifadesiyle Salih Zeki, sirenlerin şarkısını Chenler’de duymuş, fakat onun kadar Yunan düşüncesini yaşatamamıştır.
Sadullah Bey’in yarım kalan İlyada’dan bir tercümesi vardır. Fakat edebiyatçılarımızın büyük çoğunluğu Yunan düşüncesine olan hayranlıklarını, ondan ilham aldıklarını gizlememişlerdir. Raif Necdet, Mehmet Rauf, Yakup Kadri ve Yahya Kemal’de bu özellikler vardır. Yunanlı Papadiamantopu-los (Jean Moreas) ile Kübalı Heredia’ dan ilham alan Yahya Kemal Beyatlı’ya göre, insanlığın hayat kaynağı Antik Yunan düşüncesidir. İnsanlık, elbette Atina Palas etrafında birleşecek, her kavmin mirası olan Yunan mitolojisine medeni insanların ebedi kitabı olarak sahip çıkacaktır. Yakup Kadri için de durum farksızdır. O, edebiyat alanında Homeros’a hayrandı. Yakup Kadri’ye göre Homeros, medeniyet tarihini tek başına yapan, Roma’yı ve Paris’i, hatta uçakları tek başına ortaya çıkaran dahi bir insandır. Homeros sadece insanlığı hayatlandırmakla kalmamış, sevgiyi ve sevmeyi öğretmiştir.
Sanattaki klasisizm barokçuluğa dönüştür. Klasik sanatçılar bu amaçla eser vermişlerdir. Klasik heykelcilik Antik Çağ çizgisinin devamıdır. Klasik mimarlık, Eski Yunan sanatının çeşitli biçimlerini, modellerin soğukluğuna aldırmaksızın aslına uygun olarak taklit etmeyi amaçlamaktadır. Klasik iktisat, iksisadi hayat hakkındaki bir felsefedir. Bu okul içinde en önemli eserler Malthus, Ricardo, Adam Smith, John Stuart Mili tarafından yazılmıştır. Ricardonun Siyasi İktisadın ve Verginin İlkeleri adlı eseri ile Adam Smith’in Milletlerin Zenginlğine dair eseri önemli klasiklerdendir.
Büyük Kültür Ansiklopedisi 7 Cilt 2708

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı