Nedir

Koku Nedir? Kokuyu Nasıl Alırız

Koku Nedir? Nasıl koku alırız, koku çeşitleri nelerdir, 
Koku. Çok küçük taneciklerin burun zarı sinirleri yoluyla beyinde uyandırdığı duygu. Koku duyusu, evrim bakımından en eski çağlardan beri var olan ilkel bir duyudur. İnsanlardan geriye hayvanlara doğru gidildikçe, koku duyusunun önem inin arttığı ve gerek burundaki, gerekse beyindeki koku alma merkezlerinin çok daha büyük olduğu görülür. Gene de koku duyusunun insanlardaki önemi sanıldığından çok daha büyüktür. Koku, insanlar arasında korku, düşmanlık, dostluk, cinsel çekicilik gibi duygular uyandırır.
Kokunun nasıl algılandığı 1500 yıllarında İtalyan anatomi bilgini Alessandro Achillini’nin koku yolunu açıklamasından sonra anlaşılmaya başlanmış, 1856’da Alman anatomi ve histoloji uzmanı Max Schultze burundaki koku hücrelerini keşfetmiş, bunlar tarafından uyarılan sinir hücrelerinin beyin kabuğundaki koku bölgesine gönderdiği sinyallerin beyinde değerlendirilmesiyle koku duyumunun oluştuğu anlaşılmıştır.
İnsan burnundaki koku bölgeleri,burun boşluğunun üst kısmında bulunan birkaç santimetre karelik iki alandır. Bu alanlardaki koku hücrelerinin sayısı destek hücreleriyle birlikte elli milyon kadardır. Her koku hücresinde bir düzine kadar kirpikçik vardır. Burun bezleri bu kirpikçikleri nemli tutmak için mukus denilen bir salgı çıkarırlar. Koku kaynağından gelen küçük tanecikler mukusta tutulup çözününce, bu çözelti koku hücrelerini etkiler ve koku duyumu oluşur. Çok az miktardaki maddeler koku duyumuna yol açabilir, örneğin, 1 metreküp havada bulunan 0,000004 g naftalin koku olarak algılanabilir. Kokarca kokusunun esasını oluşturan merkaptanlar 1 metreküp havada 2×10″ 1 2 g kadar bulundukları takdirde koku olarak algılanabilirler. Hiçbir laboratuvar yöntemiyle bu kadar az miktardaki maddenin varlığı saptanamaz. Aynı bir koku değişmeden uzun süre var oluyorsa, o koku artık algılanamaz olur (aynı durum ses algılanmasında da vardır. Aynı bir ses değişmeden sürüp gidiyorsa bir süre sonra duyulmaz olur).
Kokular çok çeşitli olmalarına karşılık genellikle altı sınıfta toplanabilmektedirler. Bu altı sınıf, meyve, çiçek, reçine, baharat, çürük ve yanık kokularıdır. Koku hücrelerini etkileyen nedenler, koku duyusunun geçici veya sürekli olarak kaybolmasına yol açarlar. Bu duruma anosmi denilir. Soğuk algınlıklarında ve saman nezlesinde geçici anosmi görülür. Burun boşluğu polipleri, koku alma sinirinin zedelenmesi, histeri de anosmi nedeni olabilir. Koku alma yeteneğinin yitirilmesi insanlarda hayvanlardaki kadar önemli sonuçlar doğurmaz.
Büyük Kültür Ansiklopedisi 7 Cilt 2721

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı