Nedir

Konya, Ereğli Yaba Araştırması

YABA (KONYA/EREĞLİ )
Derleyen: Şeref Başünlü
Derleme yeri ve tarihi: Ereğli / Konya – 19.12.2005
Kaynak kişi 1. Yakup Şen, 1974, Ereğli/Konya, ilkokul, evli, marangoz
Mesleği kimden öğrendiği: Abdullah Ustadan
Mesleği kaç yıldır yaptığı: 20
Mesleği kime öğrettiği: Kardeşine ve bir yakınına
Kaynak kişi 2. Akgün Aksoy, 1974, Ereğli/Konya, ilkokul, evli, soba ve kova imalatçısı
Hammaddesi ve kullanılan malzemeler
Yabanın sap kısmında sert ağaçlar tercih edilirken, parmaklarında ise genellikle 0.70 -0.80 sac ve 1 milim profil kullanılır. Fakat makineleşmenin olmadığı dönemlerde ağaçtan yapılmış parmaklara çok daha fazla rastlanılmaktadır.
Yapım tekniği
Yabanın yapımında ilk önce siyatin makasla parmaklar kesilir. Daha sonra parmakların uçları sivriltilir ve kaynatılacak duruma getirilir. Son olarak da parmaklar bükülerek profile açılan deliklere montaj edilerek kaynatılır.
Yabanın parmakları ortalama 3’e 3 gibi bir çıtadan biçilmekte, marangoz törpüsü ve zımpara yardımıyla oval bir şekle getirilmektedir. Yabanın gerek sap kısmı, gerekse de parmakları marangozların planya adını verdikleri makinelerde biçimlendirilmektedir. Ancak bazı durumlarda sap kısmının da, bu işle uğraşan kimselerce yapılabildiğini görmekteyiz. Bütün bu işlemlerden sonra yaba boyanarak piyasaya sürülmektedir.
Nerede kullanıldığı
Yaba, harman zamanı sap, saman ve pancar gibi tarım ürünlerinin, tarladan eve götürülme esnasında traktörlere doldurulmasında kullanılır.
Yaba, şekli itibariyle parmak sayısı, kalınlığı, uzunluğu ve sapı, kullanılan ham maddeye ve kullanış amacına göre değişebilen, tamamının tahta ya da sadece uç kısmının demir olabildiği, saplı, iç bükey bir şekle sahip olan bir tarım aletidir.
Genellikle harman savurmada kullanılan yaba, 3-4-5 tane çatalı andıran ve 45cm.lik bir profilin üzerine yuvarlanmış konik bir sacdan meydana gelen parmakları ile küreğe benzemektedir. Çapı ortalama 40-45 cm, parmaklarının uzunluğu 45-50 cm. uzunluğundadır. Ömrü, kullanım inceliği ile ölçülü olan bu aletin tamir imkânı da vardır.
Gazi Üniversitesi THBMER yayını olan; Türkiye’de 2005 Yılında Geleneksel Tarım Aletleri kitabından alınmıştır. M.Öcal Oğuz, M. Köksal Genç tarafından hazırlanmıştır. Kültürel Bellek dışında bir web sitesinde kullanılması yasaktır. Sitemizde kullanmak için gerekli izin alınmıştır.
 
 

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı