Nedir

Milli ve Dini Bayramlar Hakkında Kısaca Bilgi

Milli ve Dini Bayramlar Hakkında Kısaca Bilgi, Milli Bayramlar Nelerdir, Dini Bayramlar Nelerdir, Bayramlarda neler yapılır? Regaip, Miraç, Berat kandili nedir neden kutlanır.
Bayram: Dini veya milli bakımdan özel önemi olan ve milletçe kullanan gün veya günler.
Bayram kelimesinin İslamlıktan önce de dini bayram günlerini ifade ettiği kesin değildir. Kaşgarlı Mahmud, Oğuzlar’ın sevinç ve eğlence günü karşılığı olarak id yerine bayramı kullandıklarını belirtir. Daha sonraki yüzyıllarda kelime İslami anlamda geçer, son yıllarda bu anlama milli bayramlar da eklenmiştir. İslamlıktan önce Türklerde bayramların çoğu dini ayinlerdi. Moğollarda ilkbahar ve Güz bayramları devletin dini bayramları olmuştur. ilkbahar bayramına örüs sara (sürüleri otlatmaya çıkarma ayı) bayramı, güz bayramına Sagan sara (ak ay) bayramı denirdi. İlki 9 mayıs, diğeri 28 ağustosta kutlanırdı. ilkbahar bayramı Müslüman Kazak-Kırgızlarda ve Başkurtlarda Kımız nurınduk adıyla anılırdı.
Yakutlardaki en büyük bayram ve ayin mayıs ayı sonlarında veya haziranda Ayı Toyon (yedinci veya dokuzuncu gökte bulunduğuna inanılan çok merhametli bir tanrıdır; insanların özel hayatlarına karışmadığı gibi, kanlı kurbanlar da istemez; Yakutlar iyi ve temiz ruhlara ayı derler, bunlar insanlara refah ve saadet verirler; Ayı Toyon bunların en büyüğüdür.) şerefine yapılır. Dokuz gün süren bu bayrama Ay ve Güneş bayramı da denir. Sonbahar bayramı ise kötü ruhlardan korunma bayramıdır.
Ergenekon destanında Türklerin Ergenekon’dan çıkışlarını, her yıl bir bayram töreniyle kutladıkları belirtilir. Hakanın da katıldığı bu törende kızgın bir demir, örs üzerinde dövülürdü.
Dede Korkul’ta Bayındır Hanın her yıl düzenlediği toylardan bahsedilir. Hanların başa geçişlerini, doğum, düğün ve zaferlerini kutlamak için yapılan toylar ve şölenler, değişik adlarla anılsa da bayramdır.
İslam dininde bayramlar, ramazan ayının sonunda kutlanan ve eski takvimde şevval ayının birinci gününe rastlayan Ramazan (veya Şeker) bayramı ile eski takvimde, zilhicce ayının onuncu gününe rastlayan Kurban bayramı’dır. Birinciye küçük, ikinciye büyük bayram da denir. Bunların dışında Müslümanlar bazı dini yıl dönümlerini de bayram olarak kutlarlar ve bu İslam memleketlerinin gelenek ve göreneklerine göre değişir. Mesela, muharrem ayının onuncu günü aşure bayramı vardır. Bu bayram Şii Müslümanların, Kerbela günü saydıkları ve matem tuttukları muharrem ayının ilk on gününden sonra selamete çıkmanın ifadesi olarak kabul edilir. Aşure gününün Firavun’un Kızıldenizde boğulduğu gün olduğu rivayeti vardır. Başlangıçta bu sadece bir oruç günüydü. Fakat sonra, 680’de imam Hüseyin’in öldürüldüğü tarihe bağlanmıştır.
Müslümanların bayram gibi kutladığı günlerin biri de rebi’ül-evvelin on ikinci günüdür. Bu tarih Hz. Muhammed’in doğum günüdür ve İslamiyette mevlit kandil’i olarak kutlanır.
Bundan başka, recep ayının on beşinci gününe rastlayan Regaip kandili vardır. Bu gün Hz. Muhammed’in ana rahmine düştüğü gün olarak bilinir ve kutlanır. Recebin 21. günü ise Miraç kandili adını alır. Bu gün de Hz. Muhammed’in Hak katına vardığı gün olarak kutlanır.  Şaban ayının on beşinci günü ise Berat kandilidir. bu gün de, Hz. Muhammed’in peygamberliğinin tasdik günü olarak kutsal bilinir.
İslam geleneği ramazan ayının her gecesini şenlik ve eğlence gecesi olarak kabul etmiştir. fakat özellikle ramazanın yirmi yedinci gününün gecesi Kur’-an-ı Kerim’in ilk vahyedildiği gece (Kadir gecesi) olarak kabul edilir ve kutlanır. İslamiyette yılın birinci günü sayılan muharrem ayının ilk günü büyük bayram yapılmaz, fakat yeni yıl tebrik edilir, büyükler küçüklere bereket parası verirler. Nevruz ise Müslümanların bir halk bayramıdır. çeşitli memleket ve zamanlarda, çeşitli tarihlerde kutlanır. Fakat resmi bayram sayılmaz.
Türk geleneğinde Şeker ve Kurban bayramlarına büyük önem verilmiştir. Fatih devrinde bayram resami ve şenlikleri bir kanunla düzenlenmişti. Halk bu bayram günlerinde dost ve ahbaplarıyla. yakınlarının kabirlerini ziyaret ederdi. Çocuklara hediyeler verilir. Yeni elbiseler giyilir (bayramda yeni elbise giymek sünnettir). Bayram elbiselerini bayramdan önce giyenlerle arefe böceği veya arefe çiçeği diye alay edilirdi. Bayram sabahı selâtin camilerinde kılınan bayram namazından sonra bayramlaşma başlardı. Mahallenin bekçisi, çöpçüsü ve tulumbacılar sıra ile gelerek bayram bahşişi toplarlardı. Çok masraflı olan bayram ziyaretleri, 1845’ten sonra resmen kaldırılmış, memurların amirlerinin evlerini ziyaret etmelerine lüzum olmadığına dair bir nizam konmuştur. Osmanlılarda dini bayramlar dışında ilk resmi bayram Meşrutiyet’in ilanının günü kabul edildi.
Cumhuriyet devrinde dini bayramlar gelenek olarak muhafaza edilmiş, yeni milli bayramlar da konmuştur. Cumhuriyet bayramında Ankara’da cumhurbaşkanı T.B.M.M.’de devlet ve hükümet erkanını, mebuslar ve elçilerin tebriklerini kabul eder, büyük bir resmigeçit yapılır. Halkın geniş ölçüde katıldığı bu bayram. şehirlerde de resmigeçitlerle kutlanır.
Meydan Larousse / 3 Cilt 44 Sayfa

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı