Halk Bilimi

Minyatür

Selçuklularda Minyatür Sanatı Hakkında Bilgiler

Türk minyatürü Anadolu’da ilk örneklerini Selçuklular döneminde verdi. Selçuklu dönemi Anadolu minyatür sanatının günümüze gelen örnekleri 12. ve 13. yy’dandır (Anonim, 1990:158s).
Minyatürler metin içinde frizler halinde yerleştirilmiş ve ince bir çerçeve içine alınmıştır. Konular özetli bir şekilde, büyük hareketlilik, canlılık ve başarıyla anlatılmıştır. Insan figürlerinin iki boyutlu ve şematik sunuluşuna karşılık atların ve çerçeveleyici olarak kulllanılan hayvan figürlerinin gerçekçi bir üslupla, hareketli canlandırılışları dikkati çeker.
Figürlerin etrafında konuyla ilgisi olmayan dekoratif unsurlar işlenmiştir. Bunlar genellikle tabiatı özetleyen gül, stilize ağaç, çok iri nar ve çiçek dallarıdır. Arada tavuk, horoz, ejder, tavşan vb. hayvanlar da yer alır. Minyatürleri çerçeveleyici biçimde yer alan bu hayvanların allegorik olarak kullanılmış olmaları mümkündür.
Selçuklu devri çadır tasvirleri, eğlence sahneleri, gömülme adetleri, kıyafetleri, mimarî tasvirleri, tabiata verilen önem bu minyatürlerde ekspresyonist bir anlatımla sunulmaktadır (Öney, 1978:149s).
Selçuklu minyatür sanatının en önemli örnekleri Konya’da 13. yy başlarında hazırlandığı anlaşılan Varka ve Gülşah adlı eserde yer alır. Manzum olarak yazılan ve bir aşk öyküsünü anlatan bu eser 13. yy başlarında Konya’da Ayyuki tarafından Gazneli Sultan Mahmut adına hazırlanmıştır. Eser 71 minyatür içermektedir (Anonim, 1990:158s).
Varka ve Gülşah minyatürleri Selçuklu devri saray hayatını, bunun yanı sıra göçebe, çadır yaşantısını, adetlerini, geleneklerini yansıtan birer vesika olarak da değerlendirilebilir. Burada Türk, Orta Asya, Hind ve Çin etkili unsurlar yeni bir Selçuklu figür sanatı sentezi ile yoğurulmuştur. Bu minyatürlerde kuvvetli kırmızı, mavi ve siyah renkler kullanılmıştır. Varka ve Gülşah minyatürleri tipik Selçuklu figür stilinin karakterini gösterir (Öney, 1978:149s).
Kaynak: İslamiyetten Önce Türk Sanatı

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı