Nasreddin Hoca

Nasreddin Hoca Türbesi Hakkında Bilgi

Nasreddin Hocanın Türbesi ( Mezarı) Hakkında Bilgiler

Nasreddin Hoca, 683 H. (1384 M.) yılında ölmüş ve Akşehir Kasabasının güneydoğu yönünde bulunan mezarlığa gömülmüştü. Akşehir’in en eski mezarlığı olan ve bugün Nasreddin Hoca mezarlığı olarak bilinen bu mezarlıkta, Nasreddin Hoca’dan daha önce bir çok Akşehirlilerin de mezarları vardı. Nasreddin Hoca öldükten sonra, buradaki mezarının üzerine kaç yıl sonra türbe yaptırıldığım kesin olarak bilemiyoruz. Bu gün türbedeki en eski yapı on iki sütun üzerine oturan revak biçimindeki saçaklı ve sivri kümbetin içindeki altı kaim mermer sütunlu kubbedir. Bu tip sütunlu kubbedir. Bu tip sütunlu kubbeler, Selçuklu devri türbe mimarisinde bilmen örneklerdendir. Bunlardan çoğu, sütunlar arası örülmek suretiyle kapalı türbe şekline getirilmiştir.
Nasreddin Hoca’nın mezarı üzerine yaptırılan ilk türbenin Hamitoğulları ve Karamanoğulları devrinde asıl şeklini koruduğu sanılmakta, Osmanlılar devrinde, yıkılmaya yüz tuttuğu için On beşinci Yüzyıldan sonra onarılmaya, bazı ekler yapılmağa başladığı çeşitli belgelerden anlaşılmaktadır, Tarih boyunca, türbeyi ziyaret edenler, mermer sütunlar üzerine siyah mürekkeple hatıra yazılar yazmışlardır. Bunların çoğu günümüze kadar gelmiştir; Bu yazılar arasında, 1393 yılında Osmanlı Padişahı Yıldırım Beyazıt’la birlikte Akşehir’e gelen ve türbeyi ziyaret eden Mehmed adlı bir askerin yazdığı hâtıra da okunmaktadır.
Hoca’nın ölümünden sonra, mezarı üzerine kitabeli bir mezar taşının yerleştirildiğini düşünmek yanlış olmaz. Ne var ki, bu gün böyle bir taş yoktur. Sonradan bilgisiz birisinin çirkin bir yazı ile yazdığı bir kitabe taşı, bugün türbede bulunan ve son yıllarda mermerle kaplanan taş sandukanın baş ucuna yerleştirilmiştir. Kitabenin okunuşu şöyledir.

Hazıh’ül-türbe’t-ül-merhum
El-mağfur ilâ abdehu
El-gâfur Nasreddin
Efendi ruhuna
Fâtiha. Sene 386

Kitabedeki (abdehu) kelimesinin (Rabbihu) olması (el-mağfur) dan sonra (el-muhtaç) kelimesinin gelmesi gerekirdi. Olmamış. Ayrıca, ölüm tarihi, tuhaflık olsun diye, ters olarak (386) yazılmış. Doğrusu (683) olacaktır. Bu tür gariplikler eskiden daha çokmuş. Türbenin çevresine tabanı delik testiler sıralanır, her yönü açık olduğu halde, kapısına bir de asma kilit asılırmış. Bu gün testiler yok ama, Selçuklu işi asma kilit, yine bir köşede asılı durmada…
Türbenin sonradan eklenen sütunlu ve demir parmaklıklı revakı üzerinde de, 4 satırlık Türkçe bir kitabe var. Buna göre, türbe, Osmanlı Padişahı İkinci Abdülhamid’in saltanat yıllarında, Konya Valisi Faik Bey tarafından 1905 yılında, onarılmıştır. Son onarımı ise, Konya Müzesi Müdürü olarak vazife gördüğüm 1957 yılında, çizdirdiğim bir proje üzerinden Akşehir Belediyesi’nin de yardımı ile yapılmış, daha sonra Akşehir Belediyesi buraya gerçek önemi vererek, çevresini düzenlemiş. Mezarlık girişinde bir müze ile türbeye ulaşan yolu yaptırmıştır.
Hemen türbenin olduğu gibi, Nasreddin Hoca Türbesi’nin de bir türbedarı olacağı bir gerçek… Akşehir’de söylenip gelen bir rivayete göre, Hoca’nın ölümünden bir süre sonra, bir cuma günü halk, Akşehir’in Ulu Camiinde cuma namazı için toplanmış. Tam namaza başlanacağı sırada, Nasreddin Hoca Türbesinin yaşlı türbe bekçisi koşarak camie gelmiş, yüksek sesle: (—Ey cemaat! Az önce, türbeden ayrılacağım sırada, Nasreddin Hoca görüldü.
“Çabuk Ulu Camiye koş, bütün cemaati buraya çağır. Gelmeyen olursa, hakkımı helâl etmem, dedi…) der. Halk, bekçiye inanmak istememiş, fakat onun ısrarı karşısında dayanamayarak türbeye koşmuşlar. Tam camiin boşaldığı sırada büyük bir gürültü olmuş, Ulu Cami’nin kubbesi çöküvermiş. Herkes Hoca’nın bu iyiliği karşısında şaşakalmış, ona bir kere daha gönülden bağlanmışladır.

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı