Dersimiz

Osmanlı Devleti Nasıl Kuruldu

Oğuzların GünHan koluna mensup olan Kayı boyu, 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’yu fethe gelen diğer Oğuz boylarının içinde yer almıştır. Kayı boyuna mensup olanların Anadolu’ya gelişleri, daha sonraki tarihlerde de devam etmiştir. 24 Oğuz boyu içinde önemli bir yeri bulunan Kayı boyunun damgası, iki ok ile bir yaydan oluşmaktaydı. Kayı’nın anlamı, güç ve kudret sahibi demekti.
Tarihi bilgilere göre, Kayı boyunun bir kısmı, Türkiye Selçuklulan Sultanı I. Alâeddin Keykubat zamanında, Ankara yakınlanndaki Karacadag yöresine yerleştirilmiştir. Bu sırada Kayı boyunun başında Ertuğrul Bey bulunuyordu. Ertuğrul Bey’in yönetimindeki Kayılar, bir süre sonra batıya doğru İlerleyerek Söğüt ve Domaniç’i ele geçirdiler. Kayılar, Söğüt’ü kışlak, Domaniç’i yaylak olarak kullandılar.
Ertuğrul Bey, bu tarihlerde Türkiye Selçuklulan Devleti’nin bata sınırında bir “uçbeyi”idi. Uçbeylerinin görevi sınırları korumaktı. Ertuğrul Bey, çok ileri bir yaşta Söğüt’te vefat etti (1281).
Osmanlı beyliğinin yurt edindiği topraklar, Bizans İmparatorluğu’nun Marmara bölgesi topraklarıyla komşuydu. Bu topraklarda Bizans’ın büyük kent ve kasabalan bulunuyordu. Bu durum, göçebe hayvancılık ekonomisinin birbirini tamamlayan bir bütün oluşturmasına neden oluyordu. Bölgede, Bizans kent ekonomisinin ürünleriyle göçebe Türkmenlerin hayvancılık ekonomisinin ürünlerinin pazarlandığı, takas edildiği büyük pazarlar kuruluyor, bu pazarlar bölgeye, dolayısıyla Osmanlı beyliğine büyük bir ekonomik potansiyel kazandırıyordu. Aynca Osmanlı beyliğinin kurulduğu topraklar, Bizans’ı Tebriz’e bağlayan ticaret yolu üzerinde bulunuyordu. Bu işlek ticaret yolunun Osmanlı beyliğinin topraklarından geçmesi, vergi, haraç ya da yağma biçiminde beyliğe büyük gelirler sağlıyordu.
Osmanlı beyliğinin kurulduğu Eskişehir-Sakarya-Söğüt dolayları, Anadolu’da biçim bakımından İlhanlılar’a bağlı olsa da, Mogol-ilhanlı etkisinin uzanamayacağı kadar batıda yer alan bir bölgeydi. Bu yüzden Osmanlı beyliğinin topraklan. Moğol baskısından kaçan Oğuz aşiretleri ve Anadolu Selçuklulanna mensup asker, memur ve bilim adamları için bir sığınak yeri işlevini yerine getiriyordu. Bu ise, başlangıçta topraklan küçük nüfusu az; asker, yönetici ve bilim adamı olarak deneyimli kimselere gereksinim duyan Osmanlı beyliğinin insan potansiyelini güçlendiriyordu.
Osmanlı beyliğinin kurulduğu sıralarda, Bektaşilik ve Babailik gibi tarikatlar, bölgede etkili bulunuyordu. Bunun gibi dinsel karakteri olan Ahiler de Osmanlı beyliği kurulduğu sıralarda bölgede ve bölge insanlan üzerinde etkili olan bir esnaf kuruluşuydu. Osmanlı beyliğinin kurucusu kabul edilen Osman Bey’in bölge insanlan üzerinde büyük nüfuzu olan Şeyh Edebal’inin kızı Bâlâ Hatun ile evlenebilmek için ısrar etmesi, onun politik ileri görüşlülüğünü gösterir. Nitekim Osman Bey ile Bâlâ Hatun’un evlilikleri gerçekleştikten sonra Ahilerin önde gelenlerinden Şeyh Mahmut Gazi. Ahi Şemsettin ve oğlu Ahi Hasan ve Cendereli (Candarlı) Kara Halil, Osmanlı beyliğinin hizmetine girmişler ve bu beyliğin kuruluşunda, büyümesinde ve örgütlenmesinde, en azından Osmanlı hanedanı mensuplan kadar önemli roller oynamışlardır.
Osmanlı beyliğinin temelleri XIII. yy. ortalannda böyle bir ortamda atldı. Beyliğe adını veren Osman Bey’in babası Ertuğrul Bey hakkında sağlam ve güvenilir bilgiler hemen hemen yok gibidir. Bilinen, kendisinin XII. yüzyılda Batı Anadolu’da yaşayan Türkmen beylerinden biri olduğudur. Babası gibi Osman Bey’in hayatı hakkında da bilinmeyenler pek çoktur. Osman Bey, Çobanoğullan beyliğinin vasalı olarak Bizans topraklanna akınlarda bulunurken bu beyliğin Bizans’la anlaşması üzerine, bölgede Bizans üzerine akınlarda bulunanlar, etkinliklerini bu kez Osman Bey’in bayrağı alunda sürdürdüler. Bu durum yavaş yavaş Osman Bey’i bağımsızlığa doğru iten bir etken oldu. Osman Bey, bölgenin ve Bizans’ın içinde bulunduğu durumdan ustaca yararlanmasını bildi; bölgedeki islâm tarikatlannın, özellikle Şeyh Edebali’nin gücünden ve nüfuzundan yararlandı.

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Kapalı