Kültür

Primitif Halklarda Görülen Heykel Sanatının Özellikleri

Primitif Halklarda Görülen Heykel Sanatının Özellikleri Nelerdir, Maddeler Halinde…
Verimlilik tanrısı Magna Mater heykelleri, bu halklarda gittikçe çoğalıyor. Bunlar geniş kalçalı, iri göğüslü, taşkın karınlı, taştan, topraktan ve ağaçtan yapılmış heykellerdir.
Heykel frontaldir ve kişisel özellikler taşımaz. Tamamen çıplak olanları bulunduğu gibi, giyinik ve süslü olanları da vardır.
Baş oranı genellikle vücuda göre büyük olarak biçimlendirilmiştir. Vücutta eklem yerleri belirtilmemiştir.
Gözler iri ve patlak, kaşlar gözün badem biçimine paralel, simetrik ve cephe istikametindedir.
Baş, gövde, kollar ve bacaklar dikey olarak birbirlerine paralel ve tam karşıya bakar şekilde biçimlendirilmiştir; yani frontalite, biçimlendirmede esas olmuştur.
El ve ayak parmakları normalden çok uzundur. Vücudun bütün parçalan yan yana getirilerek inşa edilmiştir. Optik bir izlenim, adalelerin biçimlendirilmesinde esas olmamıştır. Bu biçimlendirme, tamamen mantıki bir uzuv kompozisyonudur.
Hareket duruktur. Yani konuşurken, bir iş yaparken görünen hareketlerin anlatımı,.biçimlendirilmesi söz konusu değildir. Anlatım, şematik ve temsil edici bîr niteliktedir. Unsurlar, çocuk resimlerinde olduğu gibi fark edildikçe çoğalmaktadır.
Süs önem kazanmakta ve heykel yüzeylerinde çizilerek gösterilmektedir. Yani plastik biçimlendirme değil, işaret ederek belirtme önem kazanmaktadır.
Primitif halk sanatlarının kabartma heykellerindeki figürlerin ayaklarının altında, mekân çizgisi görülmez. Buradan, mekân kavramının henüz anlaşılmadığı saptanmaktadır.
Birden çok figürün bir araya getirildiği grup heykelleri de yapılmıştır.
Figüratif süs unsurları yanında, soyut süs unsurları da değerlendirilmiştir.
Üçboyutlu heykellerde bile, vücut uzuvlarının çizilerek gösterildiği ve bu yüzden plastik biçimlendirme yerine, çizerek biçimlendirmenin kabartma dışında değerlendirildiği görülür.
Bu özellikler, gerek bugünün primitif halklarında, gerekse tarım kültürüne yeni başlamış Tarih höncesi toplumlarında ortaktır. Demek ki, primitif halk sanatlarıyla Ortataş Çağı’nın sanatları aynı özelliklere sahiptirler.
Adnan Turani / Dünya Sanat Tarihi

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı