KültürTürk Mutfağı

Siirt Perde Pilavı

 Siirt Yemekleri, Pilavlar: Perde Pilavı Malzemesi ve Yapılışı Hakkında
PERDE PİLAVI (SİİRT)
Derleyen : Gamze AYDINER
Derleme Tarihi: 26 Kasım 2005
Kaynak Kişi: Songül ÜNAL, 1965 Batman doğumlu, ev hanımı, ortaokul mezunu
 Perde Pilavı Malzemesi: Bir adet tavuk, bir çay bardağı yoğurt, bir çay bardağı sıvı yağ, bir çay bardağı tavuk suyu, dört yumurta, birer avuç kuş üzümü, dolmalık fıstık ve badem içi, bir çay kaşığı köri, dört su bardağı un.
Perde Pilavı Yapılışı: Tavuk ve pilav pişirilir. Soyulmuş badem ve fıstıklar yağda kavrulur. Soğumuş pilava badem, fıstık, üzüm, baharat ve didilmiş tavuk eti konularak karıştırılır. Un, yoğurt, yumurta ve tavuk suyu yoğrularak hamur haline getirilir. Pilav tenceresinin içine tereyağı sürülerek açılan hamur döşenir. Daha sonra hazırlanan pilav tencerenin içine dökülür. Pilavın ağzı hamurla kapatılarak fırına verilir.
Perde Pilavı Siirt yöresine ait çok eski Türk yemeklerindendir. Asıl vatanı Orta Asya?dır. Orta Asya Türklerinin düğün geceleri için hazırladıkları geleneksel düğün yemeğidir. Bugün Perde pilavı yöre halkı kadınları tarafından çok özel günlerde misafirlere sunulur. Özellikle de şehir dışından gelen konuklara bir bakıma da yöresel değerlerini tanıtmak ve sevdirmek için yapılır ve ikram edilir.
Perde pilavı Siirt?te düğün pilavı olarak da bilinir. Çünkü yörede yapılan düğünlerde bu pilav mesajlar içeren geleneksel ve temsili bir yemek olarak geline sunulur. Yemeği oluşturan her malzeme ayrı bir mesaj ve anlam içerir. Kayın valide evine yeni gelen geline el yapımı yufka ile kaplanmış pilavı verirken ?kızım bu ev artık seninde evin; bu evin sırlarını, sorunlarını kendi sırrın, kendi sorununmuş gibi saklamalı ve kendi annen baban dahi olsa belli etmemelisin? demek istemektedir. Böylelikle valide pilavın yufkasını gelinin manevi bağlılığı ve korunmuşluğuyla bağdaştırır. Tıpkı gelinin yeni eve girerken eve, evliliğe bereket getirmesi için başından aşağı pirinç taneleri dökülmesi gibi pilavda kullanılan pirinç taneleri de bolluk ve bereketin simgesidir. Pilavın iç malzemesinde kullanılan bademler erkek torun, dolmalık fıstıklar ise kız torun hasretini, kuş üzümleri sağlığı, acı ve tatlı baharatlar ise hayatın acı ve tatlı günlerini temsil etmektedir. Siirtli gelinlere karabiberin neyi temsil ettiği sorulduğunda cevap mizahidir; kaynana. Daha önceleri tavuk eti yerine horoz eti veya keklik eti kullanılırmış. Horoz eti evin evin reisi olan erkeği karşılarmış. Ancak zamanla evin reisi konusu tartışılır olunca perde pilavında horoz eti yerine tavuk eti de kullanılır olmuş.
Siirt?te yapılan düğünlerde geleneksel olarak kayın valide geline Perde Pilavını ikram ederken maniler ve türküler de söylermiş. Bu manilerden birkaçı:
Pilavın gohusu gelir
Maninin argası gelir
Gelinimi yollayın
Gözümün uykusu gelir
****************
Pilav pişirdim yavan
Üstüne gıydım suvan
Yatağına uzanmış
Uyan gelinim uyan
******************
Muhallebi hoşça taam
Afiyetler olsun abam
Yağlı pirinç pilav ile
Eşki aşa olmaz kelam
********************
Garşıma fener geldi
Ahlıma neler geldi
Pilavsız galdık ama
Sulu bi ayran geldi
Perde pilavı fes şeklinde özel bir pilav tenceresinde pişirilir. Bu tencere mutlaka bakır olmalıdır. Siirt geleneklerinde tencerenin içine döşenen yufkanın üzerine bademlerle kalp, ok veya kuş gibi motifler de yapılır. Bu motiflerden kalp aşk ve mutluluğu, ok, barış ve kardeşliği, kuşlar ise özgürlük ve dürüstlüğü simgelemektedir. Perde pilavı bölgede Büryan yemeği ile beraber yenilir. Yanında içecek olarak ise daha çok şıra tercih edilir. Yemeğin şöhreti sadece Siirt?le sınırlı kalmamıştır. Yemek, şehrin komşuları olan Bitlis, Batman, Mardin, Diyarbakır, Şanlıurfa şehirlerinde de yaygın olarak bilinmekte ve yapılmaktadır. İstanbul?un Fatih semtin küçük Siirt olarak bilinen Kadınlar Pazarı bölgesinde yöresel Siirt yemekleri yapan birçok lokanta ve restoranlarda da meraklılarına bu yöresel yemek sunulmaktadır. Siirt ve çevre illerde yapılan yöresel yemek yarışmalarında Perde Pilavıyla katılan birkaç yarışmacı mutlaka olur. Örneğin Şanlıurfa?da yapılan Yöresel Güney Doğu Anadolu Yemekleri Yarışması?nda pilav dalında Perde pilavı birinci olmuştur.

Gazi Üniversitesi THBMER yayını olan; Kentler ve İmgesel Yemekler kitabından alınmıştır. M.Öcal Oğuz, Nuray Akkanat, Ayşenur Karagöz tarafından hazırlanmıştır. Kültürel Bellek dışında bir web sitesinde yayınlanması yasaktır. Sitemizde kullanmak için gerekli izin alınmıştır

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı