Nedir

Spor Basını Tarihi

SPOR BASINI TARİHİ

Türkiye’de spor basını da İstanbul’da doğmuştur. Türk basınında ilk spor yazısı İstanbul’da yayımlanan Servet-i Fünun dergisinin 14 Mart 1891 tarihli sayısında yer almıştı. Bu, Ali Ferruh Bey adında bir zatın Paris’ten yazıp gönderdiği eskrim konusunda bir makale idi. Türkiye’de spor konusunda ilk kitap da yine aynı yıl Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi) beden eğitimi öğretmeni Ali Faik Bey tarafından yayımlanan Jimnastik yahut Riyazet-i Bedeniye ‘dir.

Türk basınında ilk spor dergisi ise 1910’da, Üsküdarlı Mehmed Burhaneddin Bey (Burhan Felek) tarafından İstanbul’da yayımlandı. İlk sayısı 28 Eylül 1910’da çıkan dergi Futbol adını taşıyordu. Bunu daha sonra Selim Sırrı (Tarcan) tarafından yayımlanan Terbiye ve Oyun ile 1913’te Cemi Halid Bey tarafından yayımlanan İdman dergileri izlemişti. Yine o yıllarda gündelik gazeteler de spora sayfaları arasında yer vermeye başlamışlardı. Tasvir-i Efkâr gazetesinde Abidin Daver (Dav’er), Sabah gazetesinde Bedri, Peyam gazetesinde Suat Hayri çeşitli gazete ve dergilerde de Mehmed Burhaneddin (Burhan Felek), Burhan Asaf (Belge) ve Nasuhi Esad (Baydar) beyler de Türk basınında ilk spor yazarları olarak görülüyorlardı.

Çelebizade Said Tevfik Bey (Said Çelebi) tarafından 1919’da yayımlanmaya başlanan Spor Alemi, ilk Avrupai spor dergisi olma özelliğini taşırken ünlü spor adamı Selim Sırrı Bey de (Tarcan) daha ziyade öğrencilere ve öğretmenlere hitap eden spor kitaplarını peş peşe yayımlamaktaydı.

Cumhuriyetin ilanından sonra spor daha geniş kitlelere yayılırken ve spor karşılaşmaları büyük kitlelerin ilgisini çekerken basın da spora gereken önem ve değeri sayfaları arasında vermeye başlamıştı. Bu arada Türk basınında ilk spor polemikleri de Akşam ile Cumhuriyet gazetelerinin sayfaları arasında kendini gösteriyordu. Ali Naci (Karacan) ve Abidin Daver (Dav’er) beyler arasındaki bu polemiğin konusu Fenerbahçe-Galatasaray rekabetiydi. 1925’te Paris’ten dönen Galatasaraylı eski atlet Suat Hayri Bey’in (Ürgüplü) yayın hayatına attığı Şa şa şa isimli spor dergisi de spor basınına ayrı bir renk katmıştı.

Türk futbolunda “Şiir” adıyla ün yapan milli futbolcu Refik Osman Bey (Top) tarafından çıkarılan Gol isimli dergi ise olay yaratmıştı. Refik Osman Bey bu dergide yayımladığı “Yağma Hasan’ın Böreği” başlıklı yazı dizisinden ötürü günün spor örgütü Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı yöneticilerine ağır hücumlarda bulunduğundan teşkilat tarafından “ebedi boykot” cezasına çarptırılarak en verimli çağında futbol sahalarından uzaklaştırıldı.

3 Ekim 1929’da Talat Mithat (Hemşeri) tarafından çıkarılmaya başlanan Türk Spor’un, yeni harflerle basılan ilk spor dergisi olma özelliğinin yanısıra güzel görünüşü ve zengin içeriği ile de spor basınında önemli bir yeri vardır.

1934’te İzzet Muhiddin Apak, Haber gazetesinde ilk kez “spor sayfasının Türk basınına sokan kişi olmuştu. Bu günlerde Olimpiyat ve Top adlı iki spor dergisi de yayımlanmaktaydı. 1937’de yayın hayatına atılan Kımızı-Beyaz ise spor yazarlığında önemli bir “okul” olacaktı. Yine aynı yıl Fenerbahçe Spor Kulübü Genel Sekreteri Hayri Celal Atamer tarafından Türk basınında taraflı ilk spor dergisi olan Sarı-Lacivert yayımlanmaya başlandı. Bunu 1940′ lı yılların sonlarında Fener, Özfenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş Karakartal adlarını taşıyan dergiler izleyecekti.

Türk basında ilk özel spor ajansı, Kasım 1953’te Nuri Bosut, Cem Atabeyoğlu ve Atıf Sakar tarafından Spor Haberler Ajansı adı altında faaliyete geçirildi. Türk basınında gündelik ilk spor gazetesi olan Türkiye Sporda, 1954 başında yayın hayatına atıldı.

İstanbul, Türk basınında olduğu gibi Türk spor basınında da öncü olmuş ve bugünlere kadar bu durumunu da korumuştur. 1994’te İstanbul’da gündelik üç spor gazetesi (Fotomaç, Fotospor, Spor Gazetesi)‘yayımlanırken gündelik siyasi gazetelerin tümü her gün birkaç sayfalarını spora ayırmakta, ayrıca haftalık 3 spor dergisi ile 1 spor ajansı faaliyet göstermektedir.

Çeşitli illerde 14 şubesi bulunan ve 600’ü aşkın üyeye sahip Türkiye Spor Yazarları Derneği’nin genel merkezi de İstanbul’da bulunmaktadır. Derneğin Levent’te modern bir lokali, olimpik bir yüzme havuzu ile tenis kortları, kapalı yüzme havuzu, açık hava basketbol sahaları ve ayrıca yüzme, atletizm gibi dallarda faaliyet gösteren bir de spor kulübü bulunmaktadır.

CEM ATABEYOĞLU
 
 
 

Daha Fazla Göster

ebilge

1983 Elazığ doğumluyum. Gazi Üniversitesi, Türk Halkbilimi ( 2008) mezunuyum. Kültürel Bellek sitesinin kurucusu, aynı zamanda tek içerik üreticisiyim. 2010 yılında yayın hayatına başlayan Web sitesinin öncelikli amacı; Kültürümüzün korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. İletişim kurmak isterseniz,serkan.gakko@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz. Size en kısa sürede geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı