Halk MüziğiHalkbilimi

Türk Halk Müziğinin Kaynakları Nelerdir?

Türk halk müziğinin kaynakları nelerdir? Halk müziği hangi kaynaklardan beslenir.

Aşık müziği:

İslamiyet’in kabulünden sonra ortaya çıkan aşık müziği, aslında Türk Müziğinin en eski, saf ve millî ögelerinden oluşan yeni bir bileşimdir. Bu bileşim, Türklerin yeni hayat tarzına bağlı biçimde oluşup doğmuştur. Biçim bakımından bazı değişikliklerle ilk devre müziğinin bir devamıdır. Fakat, ruh, duyuş ve ifade açısından eski yapı kendini yeni bir bileşim içine taşımıştır. Âşık müziğinin temelini anonim halk müziği” gelenekleri ile “tekke-tasavvuf müziği” teşkil eder.

Aşık, yörenin anonim halk müziği geleneğinde var olan ezgi kalıpları üzerine, yeni deyiş (koşuk, koşma, şiir) söyler. Bu ezgi kalıpları, zaman içinde kendini koruma yeteneğine sahip ezgileridir. Değişmeleri uzun zaman gerektirir. Bu müziğin belli başlı sazları başta bağlama olmakla birlikte, Doğu Anadolu’nun batı kesimi ile Karadeniz yöresinde kemençe, yine bütün Doğu Anadolu’da, kaval ve meydir. Âşıkların kendileri bu çalgıları çalarlar. Nadir olarak Kars (Kuzeydoğu Anadolu) yöresinde çalgı topluluğu eşliğinde deyişlerini söyleyen âşıklar da vardır. Âşık müziğinin yaratıcıları âşıkların yukarıda da anlatıldığı gibi şairlik ve bestecilik gibi iki görünümleri vardır.

Tekke ve tarikat müziği:

Tekke müziği, Anadolu Türk müziğinin temelini teşkil eder. İslâm felsefesi içinde, çeşitli yorumlar neticesinde “tarikat” denen düşünce ve inanç kurumları türemiştir. Tarikat; Tanrıya ulaşmak için tutulan yol demektir. Tarikata bağlı olanlar, yaptıkları ayinlerde müzikten yararlanır. Ayinlerde icra edilen bu müziğe “tekke-tasavvuf müziği” denir. Ayin müziği türü, gelenek müziği ile makam müziği bileşimlerini taşır.

Anonim halk müziği:

Türk halk müziğinin ezgi ve usul gibi temel yapısının esasını, bu müzikte buluruz. Anonim müzik, her bakımdan halk müziğinin en geniş ve en önemli dalıdır. Bünyesinde “âşık müziği”, hem “tekke tasavvuf müziği” ve kısmen de, “sanat müziği” esintilerini yansıtır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir