Genel KültürEdebiyat

Türkiye’de Çizgi Roman Tarihi

Türkiye’de çizgiroman. Türkiye’de Türk sanatçılar tarafından çizgiroman üretilmesine, 1950′ li yıllarda başlandı. Sedat Simavi’nin çıkardığı Hürriyet gazetesinin pazar ilavesinde Ratip Tahir Burak Barbaros Hayrettin, Koca Yusuf vb. adlı çizgiromanlarıyla Türkiye’de bu konuda ilk örnekleri verdi. Burak’ın yapıtlarını Altan Erbulak’ ın Vatan gazetesinde yayımlanan Cafer ile Hürmüz, Oğuz Aral’ın önce Dolmuş mizah dergisinde, daha sonra Yeni sabah gazetesinde yayımladığı Hayk Mammer adlı karikatür çizgiromanları izledi (1955).

Birkaç yıl içersinde çizgiroman, karikatürcülerin ikinci işi durumuna geldi. Gazete ve dergilerde Yalçın Çetin, Turhan Selçuk vb. karikatürcülerin çizgiromanları yayımlanır oldu. Bunlar arasında Turhan Selçuk’un toplumsal eleştiri ve tarihsel içerikli Abdul-canbazi okuyucuların beğenisini kazanan çizgiromanlar arasında yer aldı.

1959-1960 yıllarından başlayarak Ratip Tahir Burak, Suat Yalaz, Sezgin Burak vb. sanatçılar salt resim ağırlıklı çizgiromanlar da ürettiler. Yalaz’ın Karaoğlan, Burak’ ın Tarkan adlı çizgiromanları, gazete sayfalarının yanı sıra, haftalık dergi olarak da yayımlandı ve birkaç kez filme çekildi.

Tarihsel nitelikli Karaoğlan ve Tarkan’dan başka Faruk Geç’in öncülük ettiği fotoroman benzeri, romantik ve günlük yaşamı konu edinen çizgiromanlar da 1960 lı yıllardan sonra ilgiyle izlendi. 1970’li yıllarda Suat Yalaz’ın Karaoğlan’ Fransa’da fransızca olarak da yayımlandı. Aynı yıllarda Gün gazetesinde Haldun Sevel’in, fotoğraflardan da yararlanarak değişik bir biçimde ürettiği Ustura Kemal, alt yazılarını Rahmi Murat’ın yazdığı, resimlerini Abdullah Turan’ın çizdiği Kara Murat gibi çizgiromanlar, okuyucuların beğenisini kazandı Turhan Selçuk’un Abdülcan-baz’ Suat Yalaz’ın Karaoğlan’ı, Suavi Süalp’in Çapkın hırsız’ı, İsmail Gülgeç’in Gündüz insan gece hırt gibi yapıtları kitap ya da albüm biçiminde de basıldı.

1980’den sonra Türkiye’de yayımlanan hemen her gazete ve mizah dergisi, sayfalarında çizgiromanlara yer verdiği gibi özellikle çocuk dergilerinde yayımlanan çizgi romanların sayıları da arttı. Bu dönemde, Orhan Alev, Ergün Gündüz, Bülent Arabacıoğlu, ilban Ertem gibi sanatçılar, ürettikleri çizgiromanlarla adlarını duyurdular.