HalkbilimiEl Sanatları

Beluci Halısı Nedir? Özellikleri

Beluci halısı, Afganistan’da ve Doğu İran’ da yaşayan Belucilerin dokuduğu döşeme yaygısı

Bu halılarda uygulanan çeşitli desenlerin çoğu başka dokuma türlerinden alınan ve genel düzenleme içinde yinelenebilen örgelerden oluşur. Bazılarında ise çengel gibi iç içe geçmiş karmaşık biçimlerin oluşturduğu labirent desenleri görülür Mihrap desenli seccadeler de yaygındır. Bu seccadelerde zemin genellikle stilize edilmiş bir ağacın yaprak ve dallarıyla kaplıdır ve köşe üçgenlerinde küçük geometrik bitkiler yer alır. Beluci halılarının her iki ucunda, üstü işli enine şeritlerle bezenmiş, sık dokulu. geniş kenarlar bulunur.

Mavi ve kırmızıların egemen olduğu eski örneklerde yer yer beyazlara da rastlanır. Aralarında daha düşük nitelikli olanların da bulunduğu birçok halıda ise, deve tüyü ya da bu renge boyanmış başka bir malzeme ile elde edilen çeşitli kahverengi ve bej tonları kullanılmıştır. Genellikle saf yün olan Beluci halılarında, bazen ipliklere keçi ve deve tüyü katılır. Beyazlar için pamuk ipliği kullanıldığı gibi, ender olarak ipek düğüm atıldığı da görülür. Sine düğümü ile dokunan bu halıların farklı nitelikte olanları vardır. Daha kaliteli olanların genellikle İran’ın Horasan yöresinde yapıldığı kabul edilir Beluci halıları sık sık Türkmen işi olarak sınıflandırılırsa da. onlarla fazla bir benzerlikleri yoktur.