Genel KültürTiyatro

Çocuk Tiyatrolarının Kuruluşu ve Tarihi

Türkiye’de Çocuklar için oyunlar yazılması ve oynanması düşüncesinin yanı sıra okullarda öğrencilere tiyatro dersleri verilmesi çalışmaları 2. Meşrutiyet ten sonra görüldü. Bu çalışmaları özendirmek ve belli ilkelere bağlamak için 1915 yılında “Mekteb temsillerinin usul-i tedrisi” adlı yönetmelik hazırlandı.

Cumhuriyet döneminde de çocuk tiyatrosu konusu gündemde kalmış, ancak bunlar okul-içi öğrencilerinin verdikleri müsamereler ya da dağınık, örgütlenmemiş çalışmalar düzeyini aşmamıştır, ilk ciddi çalışmalar, 1935 yılında, Muhsin Ertuğrul’un girişimiyle başlatıldı ve Ekim 1935’ten başlayarak İstanbul Şehir tiyatrosu sanatçılarından M. Kemal Küçükün yazıp sahneye koyduğu Çocuklara’ ilk tiyatro dersi adlı oyun, Tepebaşı tiyatrosu’nda oynandı. Yaklaşık on yıl sonra Türkiye’nin ikinci ödenekli tiyatrosu olan izmir Şehir tiyatrosu da, 20 Mart 1946’da, Mümtaz Uygun’un Altın kalem oyunuyla başladığı çocuk tiyatrosu çalışmalarını 1950 , yılına değin sürdürdü. Ankara Devlet konservatuvarı tatbikat sahnesi’nin başında bulunan Muhsin Ertuğrul, istanbul’da başlattığı çocuk tiyatrosu çalışmalarını burada da gerçekleştirdi ve 31 ocak 1948’de Mümtaz Zeki Taşkın ın Altın bilezik oyunuyla perdesini açtı. 1956-1957 döneminde izmir’de, ertesi yıl da Bursada Devlet tiyatrosu tarafından çocuk oyunlarına düzensiz aralıklarla yer verildi

Çocuk tiyatrolarının yaygınlaşmasıyla çocuk oyunları yazarlığı önem kazandı; M. Zeki Taşkın, F. Egemen, S. Gözen, O Ase-na, Ülker A. Koksal gibi tanınmış birçok yazar bu alanda yapıt üretti. Son yıllarda başta TOBAV* olmak üzere Kültür ve turizm bakanlığı, TBMM Kültür ve sanat yayın kurulu, Milliyet sanat dergisi vb kurum ve kuruluşlar çocuk oyunları konusunda yarışmalar açtı.