HalkbilimiMitoloji

Ana Tanrıçalar Nedir? Ana Tanrıçaların Özellikleri

ANA TANRIÇA. Doğanın tüm canlılığını ve bereketini, verimliliği ile simgeleyen evrensel nitelikli tanrıça. Ana tanrıça, sonradan ortaya çıkmış olan bereket tanrıçası anlayışının çok erken bir belirtisidir.

İnsanlık tarihinde yazının bulunuşundan önce ve yerleşik ilkel toplum aşamasında ortaya çıktığı için bu konudaki bilgiler, sadece bulunan kadın heykelciklerine dayanır. Cinsiyet organları çok abartılı bir şekilde işlenmiş olan ve bu tür çıplak kadın heykelciklerine “Venüs” heykelleri denmiştir. Avrupa ve Asya’da 60 dolayında bulunan bu heykellerin başları hemen hiçbir zaman işlenmemiştir. Aşırı gelişmiş göğüs ve kalçalar ise ilk bakışta dikkati çekmektedir. Bulundukları yerlerin adı ile anılan bu heykelciklerin en ünlüleri; Dolni Vestonice, Pavlov, Predmostj ve Willendorf venüsleridir.

Anadolu’daki Çatalhöyük ve Hacılar kazılarında elde olunan bulgular ise ana tanrıçanın gelişmesinde başlangıç noktasını MÖ 6500 yılına kadar götürmektedir. Ana tanrıçaların tarih boyunca aldığı değişik adlar şunlardır: Sümer’de Marienna, Mısır’da İsis, Nut, Ament ve önceki dönemlerde saygı gören Mehueret. Yerel Babil tanrıçası GaTum Dug, bu türün ilginç bir örneğidir. Diğerleri Hititlerde Arinna, Suriye’de Lat, Girit adasında Rhea’dır. Kültün en ünlü örneği ise Anadolu’da Kybele’dir.

Kybele ve öteki bereket tanrıçaları, anaerkil aile düzeninin günümüze kalan görüntülerini simgelerler.

Batı Anadolu’daki Efes kentinde Artemis ve İtalya’da Nemi gölü (Lacus Nemorensis) yöresinde ise Venüs görülmektedir. Yunan mitolojisindeki evrensel bir güç olan Gaia veya Ge de diğer ünlü bir örnektir. Eski Romalılar bu tanrıçaya Tellus veya Terra adını vermişlerdir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir